Historia Ikei
IKEA to dziś jedna z najbardziej rozpoznawalnych marek na świecie i wręcz symbol Skandynawii. Jej historia zaczęła się jednak skromnie, na południu Szwecji, i jest nierozerwalnie związana z postacią jej założyciela – Ingvara Kamprada. Jaka więc jest historia Ikei?
Ingvar Kamprad urodził się w 1926 roku w regionie Småland na południu Szwecji. Już jako kilkuletni chłopiec przejawiał talent do interesów, a w 1943 roku, mając zaledwie 17 lat, założył firmę IKEA. Początkowo była to firma wysyłkowa sprzedająca drobne artykuły – długopisy, portfele, ramki do zdjęć i w zasadzie wszystko, co Kamprad był w stanie sprzedać. Meble pojawiły się w ofercie dopiero kilka lat później.
Skąd wzięła się nazwa IKEA?
Nazwa IKEA to akronim utworzony z:
- I – Ingvar
- K – Kamprad
- E – Elmtaryd (nazwa rodzinnej farmy)
- A – Agunnaryd (parafia, w której dorastał)
Szybko zaczęły w firmie pojawiać się pomysły jak na tamte czasy rewolucyjne. W latach 50. IKEA zaczęła sprzedawać meble w formie do samodzielnego montażu sprzedawane w płaskich opakowaniach, co pozwoliło mocno ograniczyć koszty transportu. W 1953 roku otwarto pierwszy duży sklep IKEA w Älmhult. Wkrótce firma zaczęła ekspansję zagraniczną – najpierw w krajach skandynawskich, potem w Europie, a w końcu na całym świecie.
IKEA z czasem stała się symbolem „demokratycznego designu” – dobrze zaprojektowanych, funkcjonalnych produktów w przystępnych cenach. Ogromną popularność (i duże zyski) przyniosło też otwarcie w sklepach IKEA restauracji. Chyba większość osób zgodzi się, że trudno wyjść z Ikei bez zjedzenia chociaż paru klopsików!
Ingvar Kamprad
Sama postać założyciela Ikei jest również bardzo ciekawa – i to nie tylko z dobrych powodów, bo w jego biografii znajdują się również bardzo ciemne karty. Z jednej strony Ingvar Kamprad był bez wątpienia jednym z najbardziej wpływowych przedsiębiorców XX wieku. Stworzył globalną markę od podstaw, wprowadził rewolucyjny model sprzedaży mebli w paczkach do samodzielnego montażu i konsekwentnie budował kulturę organizacyjną opartą na oszczędności, prostocie i długofalowym myśleniu.
Znany był ze swojej skromności – długo mieszkał w zwykłym domu, jeździł niedrogim samochodem i podkreślał wartość rozsądnego gospodarowania pieniędzmi. IKEA pod jego kierownictwem angażowała się także w działania społeczne i charytatywne, m.in. poprzez fundacje wspierające edukację i pomoc humanitarną.
Jednocześnie w biografii Kamprada znajduje się poważny i szeroko udokumentowany wątek związany z jego młodzieńczymi sympatiami wobec ruchów faszystowskich i nazistowskich. W latach 40. jako nastolatek należał do szwedzkich organizacji o charakterze nacjonalistycznym i utrzymywał kontakty z osobami powiązanymi z ruchem pronazistowskim w Szwecji. Szczególnie znana jest jego relacja z liderem skrajnie prawicowego ugrupowania Perem Engdahlem.
Informacje te stały się szerzej znane w latach 90., kiedy badacze i media ujawnili dokumenty potwierdzające jego zaangażowanie, co wywołało międzynarodowy skandal. Kamprad publicznie odniósł się do tych faktów, określając swoje zaangażowanie w te ruchy jako „największy błąd życia”. W listach do pracowników i w wywiadach podkreślał, że był to okres młodzieńczej fascynacji i że stanowczo odcina się od tamtych poglądów.