Język duński: Ekologia w Danii + słownictwo związane z ekologią

Tak samo jak dla Norwegów i Szwedów, dla Duńczyków bardzo ważna jest ekologia.
Zobaczmy, co kryje się pod tym pojęciem w Danii.

  1. Ekologiczna żywność

W Danii istnieje bardzo długa tradycja produkcji żywności ekologicznej. Artykuły pochodzące z takiej produkcji oznaczone są charakterystycznym logo. Ich wysoka jakość jest gwarantowana przez restrykcyjne wytyczne oraz liczne kontrole. Również żywności importowana z zagranicy musi spełniać określone normy, aby mogła być nazwana ekologiczną.

Przywiązanie do produktów ekologicznych jest w Danii częścią kultury. Duńczycy mają na uwadze nie tylko lepszy smak i jakość takiego jedzenia, ale dzięki temu przyczyniają się również do ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt hodowlanych.

źródło: https://danishdairyboard.dk/products/organic
  1. Energia odnawialna

Duńczycy są pionierami w energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych – historia tych technologii sięga już lat 70. Podróżując po Danii nie da się nie zauważyć ogromnych turbin wiatrowych, które możemy spotkać w każdym zakątku kraju – wkomponowane w spokojny wiejski krajobraz, ale też w ogromnych skupiskach na morzu, tworzące spektakularne farmy wiatrowe. Rozwój technologiczny sprawił, że turbiny są coraz nowocześniejsze i wydajniejsze, a energia wiatrowa ma ogromne znaczenie w gospodarce kraju. Około 10 lat temu tylko 1/5 energii pochodziła z wiatru, dziś mówi się o 80-90%, a w wyjątkowo wietrzne dni wyprodukowana energia przekracza nawet dzienne podstawowe zapotrzebowanie kraju.

Duńczycy są również w czołówce produkcji energii słonecznej. Kolektory słoneczne na dachach domów to bardzo częsty widok. Istnieją również ogromne parki słoneczne, czyli skupiska ogniw słonecznych zajmujące powierzchnię nawet do kilku kilometrów kwadratowych.

źródło: https://energiwatch.dk/Energinyt/Renewables/article10695900.ece
  1. Rowery

Ten, kto kiedykolwiek był w Kopenhadze, nie mógł nie zauważyć setek, a nawet tysięcy rowerów. Korzystają z nich wszyscy – widok biznesmena w garniturze mknącego przez miasto na dwukołowcu nie jest tu niczym zaskakującym. Infrastruktura miast jest do tego świetnie przystosowana – szerokie ścieżki rowerowe, specjalna sygnalizacja i ogromne, czasem nawet piętrowe parkingi dla rowerów są na porządku dziennym.

źródło: https://www.cyklistforbundet.dk/det-vil-vi/cyklistforbundet-mener/cykelparkering/
  1. Segregowanie odpadów

To, co w Polsce wprowadzane jest od stosunkowo niedawna, w Danii od wielu lat dla każdego jest oczywistością. Mowa oczywiście o segregowaniu odpadów! Duńczycy przykładają dużą wagę do tego, żeby odpady trafiły do odpowiedniego pojemnika. W cenę napojów wliczona jest kaucja (pant), którą odzyskamy zwracając butelki i puszki w specjalnych automatach w sklepach. Są one następnie wykorzystywane do produkcji nowych opakowań. Wiele innych odpadów w Danii również zyskuje drugie życie – z odpadów biologicznych powstaje np. ziemia kompostowa i biogaz.

Więcej informacji w j.duńskim i angielskim można znaleźć na stronie duńskiego Ministerstwa Środowiska i Żywności (Miljø- og Fødevareministeriet): https://mfvm.dk/

Poniżej znajdziecie duński ekologiczny mini-słowniczek:

Energia odnawialna:
  • vedvarende energi – energia odnawialna
  • en vind – wiatr
  • en vindenergi – energia wiatrowa
  • en vindmølle – wiatrak
  • en vindmøllepark – farma wiatrowa
  • en sol – słońce
  • en solenergi – energia słoneczna
  • en solfanger – kolektor słoneczny
  • en solcellepark – farma słoneczna
Ekologia:
  • en økologi – ekologia
  • et økosystem – ekosystem
  • økologisk  – ekologiczny
  • et økologisk landbrug – rolnictwo ekologiczne
  • en økomad / økologisk mad – żywność ekologiczna
  • en økoturisme – turystyka ekologiczna
  • et miljø – środowisko
  • miljøvenlig – przyjazny dla środowiska
  • en miljøforkæmper – działacz na rzecz ochrony środowiska
Segregowanie odpadów:
  • en skraldespand – kosz na śmieci
  • et affald, et skrald – śmieci, odpady
  • grønt affald – odpady zielone
  • et glas – szkło
  • et papir – papier
  • et metal – metal
  • en/et plastic / plastik / plast – plastik, tworzywo sztuczne
  • en affaldssortering – segregacja odpadów
  • genbrug – recykling, ponowne wykorzystanie
  • en kompost – kompost
Inne:
  • en drivhuseffekt – efekt cieplarniany
  • et madspild – marnowanie jedzenia
  • global opvarmning – globalne ocieplenie
  • skadelig – szkodliwy
  • en forurening – zanieczyszczenie
  • en syreregn / sur nedbør – kwaśny deszcz
  • en klimaændring – zmiana klimatyczna
  • et kernekraftværk – elektrownia atomowa
  • en smog – smog
  • et ozonhul – dziura ozonowa

Magda Misiurka

Leave a Reply