Język norweski: Ekologia w Norwegii + słownictwo związane z ekologią

O tym, że dbanie o ekologię i środowisko to niezwykle ważny dla Norwegów temat, wie już chyba każdy. Obcowanie z przyrodą i życie w zgodzie z naturą to norweski sposób na smutki i troski. Nie od dzisiaj zresztą znane jest powiedzenie Ut på tur aldri sur, czyli Na świeżym powietrzu/na wycieczce nigdy nie będziesz niezadowolony/w złym humorze.

Dzisiaj w skrótowej formie przekażę wam ciekawe eko-rozwiązania prosto z Norwegii:
  • Norwegowie jako jedno z nielicznych państw na świecie odzyskuje około 70 procent odpadów z recyklingu, dlatego dużą wagę przykłada się do odpowiedniej segregacji śmieci.
  • Większość energii Norwegowie pozyskują ze źródeł odnawialnych, tj. elektrownie wodne i farmy wiatrowe. Ponadto magazynują oni energię na wypadek kryzysu energetycznego i mogą pochwalić się jednymi z największych zapasów energii w Europie.
  • Słyszeliście o panteflasker? W cenę każdej butelki (także tych plastikowych) wchodzi kaucja, którą można odzyskać wrzucając puste butelki do specjalnych automatów (panteautomater). Pamiętajcie jednak, aby nie zrywać z nich etykiety, gdyż to umieszczony na nich kod nalicza wam kaucję.
  • Duża część zanieczyszczeń pochodzi ze spalin, które Norwegowie ograniczają kupując samochody elektryczne i hybrydowe. Nie muszą obawiać się również o punkty ładowania, gdyż w całej Norwegii jest ich naprawdę sporo.
    Pewnie obił wam się o uszy temat bompenger, czyli opłat za wjazd do miasta dla właścicieli samochodów z silnikiem benzynowym i silnikiem diesla. Cóż, to kolejny sposób Norwegów na walkę ze spalinami.
Polecam wam również norweską serię o tym, jak na co dzień możemy pomagać naszej planecie: https://tv.nrk.no/serie/live-redder-verden-litt

A teraz kilka słów i wyrażeń związanych z ekologią:

Zjawiska spowodowane przez człowieka:
  • en avskoging – wylesianie
  • en byspredning – szybkie rozrastanie się miast
  • en drivhuseffekt – efekt cieplarniany
  • global oppvarming – globalne ocieplenie
  • en klimaendring – zmiana klimatyczna
  • en luftforurensning – zanieczyszczenie powietrza
  • sur nedbør – kwaśny deszcz
  • en vannforurensnig – skażenie wody
Eko:
  • miljøbevisst – osoba świadoma zagrożeń dla środowiska
  • miljøvennlig – przyjazny dla środowiska
  • en miljøverner – działacz na rzecz ruchu ekologicznego
  • en økologi – ekologia
  • et økomerke – ekoetykieta
  • en økomote – moda eko (ekologiczna)
  • et økosystem – ekosystem
  • en økoturisme – turystyka ekologiczna
  • økologisk jordbruk – rolnictwo ekologiczne
Różne:
  • aktivister – aktywiści, działacze
  • (en) alternativ energikilde – alternatywne źródło energii
  • et atomkrafverk / kjernekraftverk – elektrownia atomowa
  • et avfall, et boss, et/en søppel – śmieci
  • avløpsvann – ścieki
  • biologisk nedbrytbar – ulegający rozkładowi biologicznemu
  • eksos – spaliny
  • en forurensning – zanieczyszczenie
  • fossile brensler – paliwa kopalne
  • industriavfall – odpady przemysłowe
  • en kunstgjødsel – nawóz sztuczny
  • en naturgjødsel / en naturlig gjødsel – naturalny nawóz
  • naturlig miljø – środowisko naturalne
  • en naturressurs – zasoby naturalne
  • å nedbryte – rozkładać się
  • en overbefolkning – przeludnienie
  • et ozonhull – dziura ozonowa
  • radioaktiv – radioaktywny
  • en resilkulering – recykling, przetwarzanie odpadów
  • skadelig – szkodliwy
  • en smog – smog
  • en solenergi – energia słoneczna
  • å sortere avfall – sortować odpady
  • en søppelfylling – wysypisko
  • tropisk skog – las tropikalny
  • truede arter – zagrożone gatunki
  • en vannrensing – uzdatnianie wody
  • en vindpark – farma wiatrowa

Sylwia Nowak

Leave a Reply