17 maja – Narodowe Święto Konstytucji w Norwegii

Czy zastanawiał_ś się kiedyś, jak Norwegowie obchodzą swoje Święto Konstytucji? Wbrew pozorom wygląda to zupełnie inaczej niż w Polsce! 17 maja to najbardziej kolorowe święto w Norwegii, które co roku jednoczy ludzi w całym kraju – wszyscy czują się wtedy niczym wielka rodzina. Od ponad 200 lat jest okazją do świętowania wolności, dumy i radości ze wspólnego bycia razem. 

To właśnie ta wyjątkowa atmosfera sprawiła, że tak bardzo pokochałam to święto. Mam przeczucie, że po przeczytaniu tego wpisu i Ty dołączysz do grona jego miłośników! 

🗓️ Czym jest ten dzień?

17 maja to najważniejsze święto narodowe Norwegii. Właśnie tego dnia, w 1814 roku, norweska konstytucja została datowana i podpisana przez prezydium Zgromadzenia Konstytucyjnego (Riksforsamlingen) w Eidsvoll. Co ciekawe – jest to jedna z najstarszych obowiązujących konstytucji w Europie. 📜

Co prawda Norwegia była wtedy jeszcze w unii personalnej ze Szwecją, ale nikt im nie zabronił świętować! Od tamtej pory ta data stanowi symbol wolności i dumy z własnej tożsamości, a Norwegowie uzyskali pełną niezależność dopiero 7 czerwca 1905 roku. 🗓️

Źródło zdjęcia: https://www.norgeshistorie.no/aktuelt/dagsaktuelle-tema/hurra-for-grunnloven!.html 

🎊 Od kiedy Norwegowie świętują 17 maja?

Pierwsze obchody odbyły się prawdopodobnie już rok po podpisaniu konstytucji. W 1815 roku w Trondheim prywatną celebrację urządził kupiec i dziennikarz Matthias Conrad Paterson. 

Oficjalne świętowanie miało miejsce dopiero w 1836 roku – wtedy to Storting (norweski parlament) zorganizował uroczystość z okazji 17 maja. 🎉

🍾 Jak Norwegowie świętują?

Na co dzień raczej spokojni i powściągliwi, ale nie 17 maja! Tego dnia Norwegowie wychodzą na ulice z flagami, uśmiechami i w tradycyjnych strojach ludowych, zwanych bunad. 🇳🇴☺️👗

Pozdrawiają się serdecznym ,,Gratulerer med dagen!’’ (,,Wszystkiego najlepszego!’’) – co ciekawe, ten sam zwrot stosują również przy składaniu życzeń urodzinowych! Można więc powiedzieć, że dla Norwegów 17 maja to trochę jak wspólne ,,urodziny’’ całego narodu. 🎂

🧒🏻 Barnetog – parada dzieci

Najważniejszy punkt dnia? Zdecydowanie barnetog! To ogromna parada dzieci, która w 2025 roku w Oslo trwała… ponad trzy godziny! Dzieci maszerują z orkiestrami, trzymając norweskie flagi, a na końcu pochodu kierują się w stronę Pałacu Królewskiego (Slottet). Tam, z balkonu (Slottsbalkongen), macha do nich cała rodzina królewska. 🫅🏻

Ciekawostka: pierwszy oficjalny barnetog odbył się w Oslo w 1870 roku z inicjatywy Bjørnstjerne Bjørnsona i brali w nim udział wyłącznie chłopcy. Dziś maszerują wszyscy! Nic dziwnego, że wielu Norwegów nazywa 17 maja ,,dniem dzieci’’ – tego dnia to one są w centrum uwagi. 🧒🏻

Po paradzie zabawa wcale się nie kończy. Na lokalnych szkolnych boiskach i placach odbywają się rodzinne festyny. Wyobraź sobie wiosenne słońce, zapach skoszonej trawy i dzieciaki ścigające się w workach (sekkeløp), biegnące z ziemniakiem na łyżce (potetløp) czy rzucające piłkami do celu (ballkast). ⚽

Źródło zdjęcia: https://www.aktivioslo.no/guide/17-mai/barnetog/ 

🚍 Russ – czyli norwescy maturzyści

A teraz zupełnie inny klimat. Jeśli 17 maja jest świętem dzieci, to jest też.. finałem maratonu świętowania russ, czyli norweskich maturzystów. Od połowy lub końcówki kwietnia chodzą oni w charakterystycznych kombinezonach i biorą udział w całej serii szalonych wyzwań oraz imprez – oczywiście niekoniecznie zawsze na trzeźwo! 🍺

Zwieńczeniem tego wszystkiego jest właśnie 17 maja, kiedy w wielu miejscach, m.in. w Trondheim, organizuje się russetog – osobną paradę dla uczniów ostatnich klas szkół średnich. Są w niej kolorowe, głośne russebusser (specjalnie ozdobione autobusy i vany) i oczywiście tańczący russ. To taki kontrast do spokojnego barnetog, ale dzięki temu całe 17 maja jest jeszcze bardziej różnorodne i włączające. 🎉

Źródło zdjęcia: https://www.steinkjerleksikonet.no/russetogtradisjonen_i_steinkjer 

👗 Bunad – norweska duma w szafie

Jak już wspomniałam, 17 maja to nie jest dzień za zwykłe ubrania. Wtedy króluje bunad – tradycyjny, elegancki strój, który jest jednocześnie małym dziełem sztuki. Ręczne hafty, bogate zdobienia, biżuteria i kolory, które różnią się w zależności od regionu. To wszystko sprawia, że każdy bunad jest unikalny. ✨

Ale jest jeden haczyk.. bunad potrafi kosztować od kilkudziesięciu do nawet kilkuset tysięcy koron norweskich! 🤯 Na szczęście to nie oznacza, że Norwegowie są skazani na bankructwo z powodu zakupu tego pięknego stroju – bunad często przechodzi z pokolenia na pokolenie.

Źródło zdjęcia: https://www.norskflid.no/bunad/bunader/nordland/nordlandsbunaden/ 

🍽️ Co jedzą Norwegowie?

Nie ma Święta Konstytucji 17 maja bez pølse (hot dogów) 🌭 i lodów🍦– i to w ilościach absolutnie nieograniczonych! Zwłaszcza dzieci korzystają z tego ,,braku limitów’’ w najlepsze. Dorośli również nie pozostają w tyle. Dzień zaczynają od kieliszka szampana przy śniadaniu. 🍾

Poranek spędza się zwykle w domu lub w ogrodzie, a potem wyrusza na miasto – żeby zobaczyć barnetog, spotkać znajomych lub usiąść w kawiarni. 🍴

Na deser króluje kransekake (ciasto migdałowe w kształcie wieży), pavlova i wszelkie słodkości oraz owoce w kolorach norweskiej flagi. 🇳🇴

Źródło zdjęcia: https://meny.no/17-mai/ 

🎶 Muzyka na 17 maja

Muzyka jest wszędzie! Orkiestry dęte grają niemal bez przerwy, a ludzie śpiewają tradycyjne pieśni patriotyczne i nie tylko. Najważniejszy, hymn, to oczywiście Ja, vi elsker dette landet (Tak, kochamy ten kraj). Co ciekawe, tekst napisał Bjørnstjerne Bjørnson w 1859 roku, ale pieśń ta była używana jako hymn narodowy przez lata… tylko na podstawie społecznej umowy. Storting uznał ją za hymn dopiero w 2019 roku! 📜

Inne popularne pieśni śpiewane tego dnia to: Norge i rødt, hvit og blått, Tenk at nå er dagen her oraz Mellom bakker og berg (Nordmannen). Norwegowie komponują też nowe utwory związane z 17 maja, np.: TIX – SKÅL, Ramón – 17. mai, RykkinnFella, Jack Dee, Ola Nordmann – 17. Mai er vi så  glad i. 🎶

📺 Telewizja i transmisje

Norweska telewizja publiczna NRK od lat transmituje obchody 17 maja, pokazując m.in. parady, przemówienia i występy. Archiwum programu Gratulerer med dagen jest dostępne online na tv.nrk.no – można tam znaleźć materiały od 1959 roku aż po najnowsze wydania z 2025 roku (z pewnymi przerwami). To prawdziwa skarbnica historycznych momentów i zmian, jakie przechodziły norweskie obchody! 

🌍 17 maja za granicą

17 maja to prawdziwie międzynarodowa impreza! Norwegowie i miłośnicy kraju fiordów obchodzą wtedy swoje święto uczestnicząc w paradach, dumnie niosąc flagi i zajadając się tradycyjnym kransekake.

W Sztokholmie 🇸🇪 od lat odbywa się tradycyjne, norweskie świętowanie – parada staruje od Engelbrektplan, przechodzi przez ulice miasta i kończy się na słynnym Skansen.

W Nowym Jorku 🇺🇸, a dokładniej w dzielnicy Bay Ridge na Brooklynie, obchody trwają od 1952 roku i przyciągają tłumy. W Wielkiej Brytanii 🇬🇧 świętuje się w malowniczym Southwark Park, a w Polsce 🇵🇱  – na przykład w 2025 roku norweskie akcenty pojawiły się na Międzynarodowych Targach Książki w Warszawie.

17 maja to nie tylko narodowe święto Norwegii – to prawdziwa eksplozja radości, tradycji i wspólnoty, która łączy Norwegów na całym świecie. Niezależnie czy będziesz świętować na ulicach Oslo, w Sztokholmie czy Polsce, poczujesz tę wyjątkową atmosferę i dumę z bycia częścią czegoś większego.

Chcesz poznać Norwegię jeszcze lepiej? Zacznij od nauki języka i zanurz się w kulturze i tradycjach tego fascynującego kraju. Z nami nauka norweskiego stanie się łatwa i przyjemna!

Zapraszamy do śledzenia nas na Facebooku, Instagramie, TikToku i YouTube, gdzie czeka na Ciebie jeszcze więcej ciekawostek o Norwegii! 💙