Liczby w puhekieli
Jeśli uczysz się fińskiego, prędzej czy później zauważysz, że kirjakieli (język pisany) i puhekieli (język mówiony) mogą się sporo różnić. Ale czy trzeba poznać obydwa? Zdecydowanie tak! Warto poznać jeden i drugi wariant języka, by brzmieć bardziej naturalnie. Tematem, który przybliżymy w dzisiejszym wpisie, są liczby w puhekieli. Zobaczmy, jak wygląda to w praktyce.
Liczby w kirjakieli
Najpierw przypomnijmy sobie, jak wyglądają liczby od 1 do 10 w kirjakieli – tzw. języku pisanym, czyli takim, jakiego na ogół uczymy się z podręczników:
- 1 → yksi
- 2 → kaksi
- 3 → kolme
- 4 → neljä
- 5 → viisi
- 6 → kuusi
- 7 → seitsemän
- 8 → kahdeksan
- 9 → yhdeksän
- 10 → kymmenen
11 → yksitoista - 12 → kaksitoista
- 13 → kolmetoista
- 14 → neljätoista
- 15 → viisitoista
- 16 → kuusitoista
- 17 → seitsemäntoista
- 18 → kahdeksantoista
- 19 → yhdeksäntoista
- 20 → kaksikymmentä
- 21 → kaksikymmentäyksi
- 30 → kolmekymmentä
- 40 → neljäkymmentä
- 50 → viisikymmentä
- 60 → kuusikymmentä
- 70 → seitsemänkymmentä
- 80 → kaheksankymmentä
- 90 → yheksänkymmentä
- 100 → sata.
Liczby w puhekieli
Finowie na co dzień często skracają i upraszczają liczby. Oto, jak mogą one brzmieć w bardziej potocznej wersji języka:
- 1 → yks
- 2 → kaks
- 3 → kolme
- 4 → neljä
- 5 → viis
- 6 → kuus
- 7 → seittemä(n)
- 8 → kaheksa(n)
- 9 → yheksä(n)
- 10 → kymmene(n)
- 11 → ykstoist(a)
- 12 → kakstoist(a)
- 13 → kolmetoist(a)
- 14 → neljätoist(a)
- 15 → viistoist(a)
- 16 → kuustoist(a)
- 17 → seittemäntoist(a)
- 18 → kaheksantoist(a)
- 19 → yheksäntoist(a)
- 20 → kakskyt
- 30 → kolkyt
- 40 → nelkyt
- 50 → viiskyt
- 60 → kuuskyt
- 70 → seittemänkyt
- 80 → kaheksankyt
- 90 → yheksänkyt
- 100 → sata.
A co w sytuacji, kiedy musimy coś szybko przeliczyć?
- Warto wspomnieć, że możesz spotkać się z jeszcze jedną wersją liczb po fińsku. Zdarzało Ci się słyszeć, jak Polacy podczas liczenia skracają liczby typu: “jedena, dwana, trzyna, czterna…”? Podobnie robią Finowie. Na ogół zdarza się to w sytuacji, kiedy musimy policzyć coś bardzo szybko, pomagając sobie wypowiadaniem liczb na głos. Może być przydatne, gdy przeliczamy osoby, rzeczy lub rytmicznie coś odliczyć (np. w grach, w treningach, w wojsku). Poniżej przedstawiamy, jak wyglądają liczby w maksymalnie skróconej wersji.
- 1 → yy
- 2 → kaa
- 3 → koo
- 4 → nee
- 5 → vii
- 6 → kuu
- 7 → sei
- 8 → kasi
- 9 → ysi
- 10 → kymppi
- 11 → yyto
- 12 → kaato
- 13→ kooto
- 14 → neeto
- 15 → viito
- 16 → kuuto
- 17 → seito
- 18 → kasito
- 19 → ysito
- 20 → kakskyt
- 21 → kaayy
- 22 → kaakaa
- 23 → kaakoo
- 24 → kaanee
- 25 → kaavii
- 26 → kaakuu
- 27 → kaasei
- 28 → kaakasi
- 29 → kaaysi
- 30 → kolkyt…
Podsumowanie
W języku fińskim liczby mogą występować aż w trzech różnych formach, zależnie od sytuacji:
- Kirjakieli – język formalny, pisany (np. podręczniki, wiadomości).
- Puhekieli – język potoczny, codzienny (rozmowy, seriale, komunikacja na luzie).
- Szybkie liczenie – bardzo skrócona forma, często rytmiczna (gry, sport, wojsko).
Znajomość tych wersji pomoże Ci nie tylko lepiej zrozumieć rodowitych Finów, ale i brzmieć bardziej naturalnie!