Marius Borg Høiby – norweski książę, który wywołał skandal
40 zarzutów karnych, cztery zarzuty gwałtu, rekordowy spadek poparcia dla monarchii i pytanie, na które 5,5 miliona Norwegów szuka odpowiedzi: czy Mette-Marit może zostać królową?
Norweska rodzina królewska przez dekady była jedną z najbardziej lubianych instytucji w kraju. Sympatyczny król Harald, który jeździł tramwajem (naprawdę), następca tronu Haakon, który ożenił się z samotną matką z „trudną przeszłością”, i ogólna atmosfera: u nas jest normalnie, bez przepychu, po skandynawsku. A potem przyszedł rok 2024 i wszystko się posypało.
W centrum skandalu stoi Marius Borg Høiby, 29-letni pasierb następcy tronu, księcia Haakona. Staje on przed sądem w Oslo, gdzie usłyszał łącznie 40 zarzutów karnych, w tym cztery zarzuty gwałtu.
✦ ✦ ✦
Kim jest Marius Borg Høiby?
Marius to syn księżnej koronnej Mette-Marit z poprzedniego związku. Urodził się 13 stycznia 1997 roku. Jego biologiczny ojciec, Morten Borg, nigdy nie był w stałym związku z Mette-Marit i został później skazany za posiadanie kokainy. Kiedy Mette-Marit w 2001 roku poślubiła księcia Haakona, czteroletni Marius zamieszkał w królewskiej rezydencji Skaugum. Formalnie nie ma tytułu królewskiego, nie pełni żadnych oficjalnych funkcji i nie jest w linii sukcesji do tronu.
Pałac ogłosił w 2017 roku, że Marius będzie prowadził prywatne życie, bez obowiązków dworskich. To „prywatne życie” okazało się jednak dalekie od spokojnego.
Marius nie ukończył liceum. Krótko studiował w Kalifornii. Dostawał od pary książęcej 20 000 koron miesięcznie (ok. 7 500 zł). Posiadał paszport dyplomatyczny. Organizował na terenie rezydencji Skaugum imprezy zwane „Skaugum-festivaler”, na które zapraszani byli członkowie Hells Angels.
✦ ✦ ✦
Noc, która wywołała lawinę
Wszystko wybuchło publicznie w nocy z 3 na 4 sierpnia 2024 roku. Policja otrzymała wezwanie z mieszkania w ekskluzywnej dzielnicy Frogner w Oslo, należącego do ówczesnej partnerki Mariusa, Rebeki Helberg Arntsen. Kobieta trafiła do szpitala z wstrząśnieniem mózgu i widocznymi obrażeniami głowy. Marius został aresztowany i wypuszczony po ponad 30 godzinach.
14 sierpnia wydał publiczne oświadczenie, w którym przyznał się do przemocy fizycznej i niszczenia mienia pod wpływem alkoholu i kokainy. Ale ten incydent okazał się dopiero wierzchołkiem góry lodowej.
✦ ✦ ✦
40 zarzutów, cztery gwałtu, sześć lat przestępstw
Sprawa szybko narosła do rozmiarów, jakich nikt się nie spodziewał. Analiza telefonu i laptopa Mariusa ujawniła nagrania, które zdaniem policji dokumentują kolejne napaści seksualne. Pierwszy zarzucany gwałt miał miejsce w grudniu 2018 roku na terenie samej rezydencji Skaugum. Jedna z kobiet zeznała, że obudziła się i odkryła, że Høiby odbywał z nią stosunek, kiedy spała. Kolejne domniemane ofiary składały zeznania z zamkniętych sesji sądowych w Oslo. Czwarta ofiara zeznała w trakcie procesu w lutym 2026.
Oprócz gwałtów, zarzuty obejmują przemoc domową wobec trzech byłych partnerek, w tym modelki Nory Haukland i aktorki Juliane Snekkestad. Do tego dochodzą groźby nożem, poważne przestępstwo narkotykowe (transport 3,5 kg marihuany), wielokrotne łamanie zakazów zbliżania się i nowe zarzuty dołożone już w trakcie procesu.
Kim jest Nora Haukland?
Nora Haukland to norweska modelka i influencerka, znana m.in. z udziału w programie Love Island Norge. Była partnerką Mariusa od końca 2022 do połowy 2023 roku. Podczas procesu zeznała, że Høiby „uderzał ją w twarz, kopał, dusił i niszczył jej mieszkanie”. Jest ofiarą w zarzucie mishandling i nære relasjoner, czyli przemocy w bliskich relacjach.
Więcej o Norze i innych norweskich twórcach internetowych pisaliśmy we wpisie Najpopularniejsi norwescy influencerzy.
✦ ✦ ✦
Cztery aresztowania w 18 miesięcy
Marius był aresztowany czterokrotnie. Oś czasu wygląda tak:
Pierwsze aresztowanie za napaść na Rebekę Helberg Arntsen w dzielnicy Frogner. Wypuszczony po ponad 30 godzinach.
Drugie aresztowanie za złamanie zakazu zbliżania. Badania krwi wykazały obecność kokainy, ecstasy i marihuany.
Trzecie aresztowanie, tym razem pod zarzutem gwałtu i kolejnych naruszeń zakazów zbliżania. Trafia do aresztu w Hamar fengsel w pełnej izolacji.
Czwarte aresztowanie na dzień przed rozpoczęciem procesu. Nowe zarzuty: pobicie i groźby nożem. Sąd zarządza areszt na cztery tygodnie.
11 marca 2026 sąd odmówił zwolnienia go z aresztu, powołując się na powagę sprawy i wysokie ryzyko ponownego popełnienia przestępstwa. Marius przebywa w Oslo fengsel.
✦ ✦ ✦
Proces stulecia w sali nr 250
Proces rozpoczął się 3 lutego 2026 roku w Sądzie Okręgowym w Oslo (Oslo tingrett). Høiby nie przyznał się do zarzutów gwałtu. Przyznał się natomiast do 24 z 40 zarzutów, w tym transportu narkotyków, łamania zakazów zbliżania i wykroczeń drogowych.
Fotografowanie oskarżonego jest zakazane, więc publiczność zna scenki z sali sądowej wyłącznie z rysunków.
Proces ma zakończyć się 19 marca 2026, a wyrok spodziewany jest w maju.
✦ ✦ ✦
Rodzina królewska między lotem a upadkiem
Reakcja rodziny królewskiej to próba balansowania między instytucją a rodziną. Książę Haakon 28 stycznia 2026 roku wydał oświadczenie, w którym podkreślił, że Marius nie jest członkiem Det kongelige hus (Domu Królewskiego) i jest autonomiczny, ale pozostaje ważnym członkiem rodziny. Mette-Marit całkowicie wycofała się z obowiązków publicznych na czas procesu.
Sytuację komplikuje fakt, że niemal równolegle wyciekły dokumenty ujawniające rozległe kontakty Mette-Marit z Jeffreyem Epsteinem w latach 2011–2014. Jej nazwisko pojawiło się w aktach ponad tysiąc razy. Mette-Marit przyznała się do „złej oceny sytuacji”, a premier Jonas Gahr Støre publicznie się z nią zgodził.
Król Harald, który ma 88 lat i boryka się z problemami zdrowotnymi, odniósł się do kryzysu w swoim noworocznym przemówieniu:
Król Harald V, przemówienie noworoczne 2024
✦ ✦ ✦
Norwegia i monarchia: zaufanie, które pęka
I tu dochodzimy do sedna, które czyni tę sprawę czymś więcej niż kryminalną kroniką. Norweski stosunek do monarchii jest fundamentalnie inny niż brytyjski. Norwegowie wybrali sobie króla w plebiscycie w 1905 roku. Instytucja przetrwała, bo była skromna, dostępna i folkelig (ludowa). Norweska kultura opiera się na janteloven, niepisanym kodeksie, który mówi: nie myśl, że jesteś lepszy od innych.
Skandal Mariusa uderza w każdy z tych fundamentów. Młody mężczyzna żyjący z królewskich pieniędzy, z paszportem dyplomatycznym, organizujący imprezy z narkotykami na terenie rezydencji następcy tronu, który przez lata miał rzekomo bić kobiety i unikać konsekwencji.
W Stortinget odbyło się głosowanie nad zniesieniem monarchii: 141 głosów przeciw, 26 za. Te 26 głosów jeszcze kilka lat temu byłoby nie do pomyślenia.
✦ ✦ ✦
Co dalej?
Wyrok w sprawie Mariusa poznamy prawdopodobnie w maju 2026. Ale niezależnie od tego, jak zakończy się proces, pytanie, które teraz zadaje sobie 5,5 miliona Norwegów, brzmi inaczej: czy Mette-Marit może zostać królową?
Prawie 48% Norwegów uważa, że nie powinna nią zostać. Tylko 29% ją popiera. Jej notowania, afera Epsteina, krytyka postawy rodzicielskiej i masowe wycofywanie się organizacji patronackich złożyły się na kryzys, jakiego norweska monarchia nie znała od swojego powstania.