Norweskie rymowanki i zabawy z podwórka

Dzieci w Norwegii bawią się podobnie jak w Polsce – śpiewają, biegają po podwórku i uczą się przez zabawę. Różnica polega na tym, że robią to po norwesku, a nie po polsku, a ich rymowanki i gry mają lokalny koloryt. Dla rodziców uczących się norweskiego to świetna okazja do nauki – piosenki dla dzieci są proste, powtarzalne i szybko wpadają w ucho.
Poniżej znajdziesz najpopularniejsze norweskie rymowanki i zabawy podwórkowe – z tekstami, tłumaczeniami i zasadami gier.

Bæ, bæ, lille lam (Beczy, beczy, owieczko)

To norweska wersja znanej na całym świecie „Baa Baa Black Sheep”. W Norwegii śpiewa się ją od pokoleń – każde dziecko zna ją na pamięć, zanim pójdzie do szkoły. W przedszkolach (barnehage) to jeden z pierwszych utworów, których uczą się maluchy.

Tekst norweski:
Bæ, bæ, lille lam, har du noe ull? Ja, ja, kjære barn, jeg har kroppen full. Søndagsklær til far, og søndagsklær til mor, og to par strømper til bitte lille bror.

Tłumaczenie:
Beczy, beczy, owieczko, czy masz trochę wełny? Tak, tak, kochane dziecko, mam jej całe ciało. Niedzielne ubranie dla taty, niedzielne ubranie dla mamy, i dwie pary skarpetek dla malutiego braciszka.

Piosenka ma prosty przekaz – owieczka dzieli się wełną z całą rodziną. W norweskiej wersji pojawia się motyw „niedzielnych ubrań” (søndagsklær), co nawiązuje do tradycji ubierania się odświętnie na niedzielę.

Bjørnen sover (Niedźwiedź śpi)

To nie tylko piosenka, ale przede wszystkim zabawa ruchowa – skandynawski odpowiednik naszego „Baba Jaga patrzy”. Melodia pochodzi ze Szwecji (utwór „Gubben Noak” z XVIII wieku), ale gra jest popularna w całej Skandynawii.

Tekst norweski:
Bjørnen sover, bjørnen sover, i sitt lune hi. Den er ikke farlig, bare vi går varlig. Men man kan jo, men man kan jo, aldri være trygg!

Tłumaczenie:
Niedźwiedź śpi, niedźwiedź śpi, w swojej ciepłej norze. Nie jest niebezpieczny, jeśli idziemy ostrożnie. Ale nigdy, ale nigdy, nie można być pewnym!

Zasady zabawy:
Jedno dziecko udaje śpiącego niedźwiedzia i stoi (lub kuca) w środku. Pozostałe dzieci tworzą krąg i chodzą wokół, śpiewając piosenkę. Na ostatnie słowo „trygg!” niedźwiedź nagle się budzi i próbuje złapać uciekające dzieci. Kto zostanie złapany, zostaje niedźwiedziem w następnej rundzie.

Lille Petter Edderkopp (Mały Piotruś Pająk)

Norweska wersja „Itsy Bitsy Spider” – piosenka z gestami, którą dzieci uwielbiają. Pajączek wspina się na kapelusz, spada przez deszcz i wspina się ponownie, gdy wychodzi słońce.

Tekst (fragment):
Lille Petter Edderkopp klatret opp i taket. Så kom regnet og skylte Pansen ned. Så kom solen og tørket opp alt vannet, Lille Petter Edderkopp klatret opp igjen.

Tłumaczenie:
Mały Piotruś Pająk wspinał się na dach. Potem przyszedł deszcz i spłukał go w dół. Potem wyszło słońce i wysuszyło całą wodę, Mały Piotruś Pająk wspinał się znowu.

Piosenka uczy wytrwałości (pajączek zawsze wraca!) oraz podstawowych słów o pogodzie: regnet (deszcz), solen (słońce), vannet (woda).

Tradycyjne zabawy podwórkowe

Norwegia ma bogatą tradycję zabaw na świeżym powietrzu. Dzieciaki spędzają dużo czasu na dworze – nawet zimą. Oto najpopularniejsze gry:

Bro, bro, brille (Most, most, okulary)

To norweska wersja zabawy „London Bridge is Falling Down”, ale z lokalnym twistem – na końcu rozgrywa się przeciąganie liny.

Jak grać:
Dwoje dzieci łapie się za ręce i podnosi ramiona, tworząc „most”. Pozostałe dzieci przechodzą pod mostem gęsiego, śpiewając rymowankę. Na ostatnie słowo („gryte!” – garnek) most nagle opada i łapie jedno dziecko.

Złapane dziecko wybiera stronę – dawniej były to „strona księżyca” i „strona słońca”, dziś częściej „banan” lub „jabłko”. Dziecko ustawia się za wybraną osobą tworzącą most. Zabawa trwa, aż wszystkie dzieci zostaną złapane i wybiorą stronę.

Na końcu obie grupy przeciągają linę (lub po prostu ciągną się nawzajem za ręce) – wygrywa silniejsza drużyna.

Tekst rymowanki:
Bro, bro, brille, klokka ringer elleve. Keiseren står på sitt høyeste slott, så hvit som en and, så sort som en brann. Fare, fare, krigsmann! Døden skal du lide! Den som kommer aller sist, skal i den sorte gryte!

Tłumaczenie:
Most, most, okulary, zegar wybija jedenastą. Cesarz stoi w swoim najwyższym zamku, tak biały jak kaczka, tak czarny jak ogień. Niebezpieczeństwo, niebezpieczeństwo, wojowniku! Śmierć masz ponieść! Kto przyjdzie ostatni, wpadnie do czarnego garnka!

Tekst brzmi dość mrocznie (jak wiele starych europejskich rymowanek), ale dzieci traktują to jako zabawę – podobnie jak w polskich wyliczankach o „beksy lali” czy „babie jadze”.

Stiv Heks (Sztywna Wiedźma)

Norweski odpowiednik zabawy „berek zamrażacz” (freeze tag). Jedna osoba jest „wiedźmą” i musi zamrozić wszystkich pozostałych graczy, dotykając ich.

Zasady:
Wiedźma liczy do 10, podczas gdy pozostali uciekają. Po zakończeniu odliczania zaczyna gonić. Kogo dotknie – ten zamiera w miejscu z rozłożonymi rękami i nogami (jak rozgwiazda). Zamrożonego gracza może uratować inny uczestnik, przebiegając pod jego ręką lub między nogami.

Wiedźma wygrywa, gdy zamrozi wszystkich. Warto wiedzieć, że Norwegowie czasem grają w tę zabawę na nartach – bo czemu nie?

Gjemsel (Chowany)

Klasyczne chowanego, które funkcjonuje praktycznie tak samo jak w Polsce. Jedna osoba liczy przy „bazie” z zamkniętymi oczami, pozostali się chowają. Po zakończeniu liczenia szukający musi znaleźć ukrytych graczy i dobiec do bazy, zanim oni to zrobią.

Tikken / Sisten (Berek)

Standardowa zabawa w berka – jedna osoba goni, kogo dotknie, ten przejmuje rolę goniącego. W Norwegii używa się nazwy „tikken” lub „sisten” w zależności od regionu.

Inne popularne piosenki w norweskich przedszkolach

Norweskie przedszkola mają bogaty repertuar piosenek. Oto kilka tytułów, które usłyszysz najczęściej:

• Oppe på fjellet – piosenka o trollach mieszkających w górach. Często śpiewana z elementami języka migowego.
• Mikkel Rev – piosenka o lisie Mikkelu, bardzo popularna wśród najmłodszych.
• So ro, lillemann – kołysanka śpiewana niemowlętom na dobranoc.
• Det var reven og rotta og grisen – zabawna piosenka o lisie, szczurze i śwince, które wybrały się na lód

Chcesz nauczyć się więcej norweskiego?

Rymowanki to świetny początek, ale jeśli chcesz mówić po norwesku swobodnie – zapraszamy na nasze kursy! Uczymy norweskiego na każdym poziomie, od zera do zaawansowanego. Stawiamy na praktykę, żywy język i naukę bez nudy.

Zajrzyj na naszą stronę i sprawdź aktualną ofertę. A jeśli chcesz być na bieżąco z nowymi materiałami, ciekawostkami o Norwegii i promocjami – znajdziesz nas na Facebooku, Instagramie, TikToku i nawet YouTubie! Wpadaj, komentuj, pytaj – chętnie pomożemy w nauce!

Vi ses!