Przyimki w języku fińskim
Jakie są najpopularniejsze przyimki w języku fińskim? Jak ich używać? Zapraszamy do lektury dzisiejszego wpisu!
Jeśli uczysz się fińskiego, być może wiesz już, że w fińskim często nie potrzebujemy przyimka, żeby wyrazić położenie czegoś w przestrzeni. Zamiast tego mamy do dyspozycji 6 przypadków lokatywnych (o których pisaliśmy więcej tutaj). W związku z tym, kiedy będziemy chcieli wyrazić np., że coś znajduje się w środku czegoś, użyjemy końcówki –ssa/–ssä, a kiedy coś będzie znajdowało się na czymś, użyjemy końcówki –lla/–llä. Przypadki lokatywne “załatwiają” nam sporą część sytuacji, z jakimi możemy się spotkać, chcąc wyrazić miejsce czegoś w przestrzeni i ograniczają konieczność używania przyimków. Nie zawsze jednak da się ich uniknąć. Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze przyimki, jakie mogą Ci się przydać, wraz z przykładami użycia ich w zdaniach.
Uwaga! Większości przyimków w języku fińskim używamy według następującego wzoru: G (słowo w genetiivi) + przyimek. Dlatego też często spotkamy się z wyrażeniem postpositiot jako określenie przyimków tworzonych według tego wzoru – występują one w postpozycji względem “głównego” słowa.
G + edessä – przed
Tuoli on pöydän edessä. – Krzesło stoi przed stołem.
G + takana – za, z tyłu
Opettaja seisoo pöydän takana. – Nauczyciel siedzi za stołem.
G + vieressä – obok
Koira nukkuu pöydän vieressä. – Pies śpi obok stołu.
G + oikealla puolella – po prawej stronie
Laukku on pöydän oikealla puolella. – Torebka leży po prawej stronie stołu.
G + vasemmalla puolella – po lewej stronie
Kynä on pöydän vasemmalla puolella. – Długopis leży po lewej stronie stołu.
G + välissä – pomiędzy
Televisio on ikkunan ja pöydän välissä. – Telewizor znajduje się pomiędzy oknem a stołem.
G + keskellä – na środku
Kukka on pöydän keskellä. – Kwiat stoi na środku stołu.
G + ympärillä – dookoła
Lapset istuvat pöydän ympärillä. – Dzieci siedzą dookoła stołu.
G + ääressä – przy
Me syömme pöydän ääressä. – My jemy przy stole.
G + päällä – na (na powierzchni czegoś)
Kirja on pöydän päällä. – Książka jest na stole.
G + alla – pod
Kissa on pöydän alla. – Kot jest pod stołem.
G + lähellä – niedaleko, blisko
Talon lähellä on metsä.
G + ulkopuolella – na zewnątrz czegoś
Ikkunan ulkopuolella näkyy metsä. – Na zewnątrz okna (= za oknem) widać las.
G + sisäpuolella – wewnątrz czegoś
Kengän sisäpuolella on tahra. – W bucie jest plama.