Przypadki lokatywne w języku fińskim

Niektórzy z Was wiedzą już może, że w języku fińskim wyróżniamy 14 (lub według starszych klasyfikacji – 15) przypadków gramatycznych. Wśród nich szczególne miejsce zajmują przypadki lokatywne, które służą do wyrażania relacji przestrzennych. Są to trzy pary przypadków, każda z nich odpowiada na pytania „missä?” („gdzie?”), „mistä?” („skąd?”) i „mihin?” („dokąd?”). W dzisiejszym wpisie wyjaśniamy w skrócie, jak działają przypadki lokatywne w języku fińskim.

Wewnętrzne przypadki lokatywne (sisäpaikallissijat)

Wewnętrzne przypadki lokatywne (sisäpaikallissijat) służą przede wszystkim do wyrażania ruchu wewnątrz czegoś, ze środka czegoś czy do czegoś.

• Inessiivi (missä – gdzie? w czym?): wyraża obecność wewnątrz czegoś. Do jego utworzenia używamy końcówki –SSA/–SSÄ.
  Przykład: Matti on saunassa. (Matti jest w saunie.)
  Leena ja Marja ovat metsässä. (Leena i Marja są w lesie.)
  
• Elatiivi (mistä? – skąd? z czego?): wyraża ruch z wnętrza.
  Do jego utworzenia używamy końcówki –STA/–STÄ.
  Przykład: Hän tuli talosta. (Wyszedł z domu.)
  Olen kotoisin Puolasta. (Pochodzę z Polski.)
  
• Illatiivi (mihin? – dokąd? do czego?): wyraża ruch do wnętrza. Illatiivi tworzymy na kilka sposobów (przeczytasz o nich tutaj, w osobnym wpisie na temat illatiivi).
  Przykład: Hän meni huoneeseen. (Poszedł do pokoju.)
  Haluan mennä kotiin. – Chcę iść do domu.

Zewnętrzne przypadki lokatywne (ulkopaikallissijat)

Zewnętrzne przypadki lokatywne (ulkopaikallissijat) służą na ogół do wyrażania obecności/ruchu na zewnątrz czegoś, z czegoś czy do czegoś.

• Adessiivi (millä? – gdzie? na czym?): opisuje obecność na powierzchni. Czasami używamy go też do wyrażenia takich zwrotów, jak np. “na rynku”, “na stacji” (jak w j. polskim).
  Do jego utworzenia używamy końcówki –LLA/–LLÄ.
  Przykład: Kissa istuu pöydällä. – Kot siedzi na stole.
  Hän seisoo torilla. – On stoi na rynku.
  
• Allatiivi (mille? – dokąd? na co?): wyraża ruch na powierzchnię.
  Do jego utworzenia używamy końcówki –LLE.
  Przykład: Laitan kassin pöydälle. – Kładę torbę na stół.
  Aino menee pihalle. – Aino idzie do ogrodu.
  
• Ablatiivi (miltä? – skąd? z czego?): wyraża ruch z powierzchni.
  Do jego utworzenia używamy końcówki –LTA/–LTÄ.
  Przykład: Otan kassin pöydältä. – Biorę torbę ze stołu.
  Aino tulee pihalta. – Aino przychodzi z ogrodu.

Temat fińskich przypadków jest dość rozległy, w związku z tym trudno zawrzeć wszystkie najważniejsze informacje w jednym wpisie. Poza wymienionymi wyżej zastosowaniami poszczególnych przypadków, musimy pamiętać chociażby o tym, że w języku fińskim istnieje zjawisko rekcji. Jest to zbiór zasad, które decydują o tym, z jakim przypadkiem połączy się dany czasownik – często nie zadziała tu zasada “na logikę” ani zasada zestawienia danej konstrukcji z językiem polskim, w związku z tym zasad rekcji najlepiej jest uczyć się na bieżąco na pamięć.

A jeśli chciał_byś doskonalić swój fiński pod okiem mesterowego nauczyciela, koniecznie sprawdź ofertę naszych kursów! Napisz do nas na biuro@mester.pl lub zadzwoń, a na pewno znajdziemy ofertę pasującą dla Ciebie!

Koniecznie znajdź też chwilę, by odwiedzić nasze media społecznościowe – czeka tam na Ciebie codzienna dawka informacji o fińskim oraz językach skandynawskich. Znajdziesz nas pod nazwą @mester_poznan 😀