Słowa nog, väl, ju w szwedzkim
Słowa nog, väl, ju w szwedzkim występują naprawdę często i kiedy posłucha się konwersacji Szwedów, można usłyszeć je praktycznie co chwilę. Dlatego zdecydowanie warto je znać, bo te trzy małe słówka potrafią zrobić sporą różnicę!
Na początek mała gramatyczna informacja – wszystkie te słówka to tzw. satsadverbial, czyli okoliczniki zdaniowe. W praktyce oznacza to, że w zdaniu oznajmującym lądują one najczęściej zaraz po pierwszym czasowniku, jak np. przeczenie inte: jag kommer inte till festen, jag kommer nog till festen.
Swoją drogą, jeśli chcesz o samym szyku zdania posłuchać trochę więcej, zapraszam na naszego Youtuba!
A teraz przechodząc do samych słów nog, väl i ju:
Nog
Najprostsze chyba do przetłumaczenia, bo wyrażamy nim mniej więcej to samo, co polskim „chyba„, „raczej” – nie jesteśmy czegoś pewni na sto procent, ale coś się nam wydaje. Jeśli myślimy więc, że możemy np. dzisiaj się z kimś spotkać, możemy powiedzieć:
Jag tror att jag kan träffas idag – wydaje mi się, że mogę się dzisiaj spotkać
Ale szybciej będzie powiedzieć:
Jag kan nog träffas idag – chyba mogę się dziś spotkać
Väl
Tutaj trochę trudniej jest o bezpośrednie tłumaczenie na polski. Jest to jednak słowo, za pomocą którego często tworzymy np. pytania retoryczne – w teorii kogoś się o coś pytamy, ale w domyśle oczekujemy konkretnej odpowiedzi. Inny wydźwięk więc ma pytanie:
Kan du det? – czy to potrafisz?
Jest ono zupełnie neutralne i nie wiemy, czy ktoś rzeczywiście coś umie. Ale kiedy spytamy się:
Du kan väl det? – chyba to potrafisz?
kontekst jest trochę inny – spodziewamy się, że ktoś rzeczywiście daną rzecz umie.
Ju
Ju z kolei używamy często, żeby podkreślić, że coś jest, albo powinno być, oczywiste – w większości przypadków możemy je przetłumaczyć na polski jako „przecież„. Znowu więc można skontrastować zdania:
Stockholm är Sveriges huvudstad – Sztokholm jest stolicą Szwecji
Oraz:
Stockholm är ju Sveriges huvudstad – Sztokholm jest przecież stolicą Szwecji.
W tym drugim zdaniu podkreślamy więc, że to, że Sztokholm jest stolicą Szwecji, to oczywista sprawa. Często zresztą „ju” pomaga nam wyrazić zirytowanie, np.
Du borde ju veta det! – no przecież powinieneś/powinnaś to wiedzieć!