Spójniki w języku fińskim
Spójniki (fiń. konjunktiot) to niewielkie, ale bardzo ważne słowa, które łączą zdania i wyrazy. Dzięki nim tekst staje się logiczny i spójny. Jakie są najważniejsze spójniki w języku fińskim? Zapraszamy do lektury dzisiejszego wpisu!
Spójniki współrzędne
Te spójniki łączą elementy o równorzędnym znaczeniu – na przykład dwa zdania lub dwa rzeczowniki. Poniżej znajdziesz najczęściej używane spójniki współrzędne:
• ja – i
Minä ja Kaisa olemme täällä. – Ja i Kaisa jesteśmy tutaj.
• sekä – i
Töissä minä keitän kahvia sekä palvelen asiakkaita. – W pracy robię kawę i obsługuję klientów.
• mutta – ale
Haluan mennä, mutta olen väsynyt. – Chcę iść, ale jestem zmęczony.
• tai / vai – lub / czy
Haluatko kahvia vai teetä? – Chcesz kawy czy herbaty?
(„vai” używa się w pytaniach, „tai” głównie w zdaniach oznajmujących)
• sekä – että – zarówno – jak i
Pidän sekä kahvista että teestä. – Lubię zarówno kawę, jak i herbatę.
• eikä – ani nie
Se ei ole punainen eikä keltainen. – To nie jest albo czerwone, ani żółte.
• eli – czyli
Xylitoli eli koivusokeri on terveellisempi kuin tavallinen sokeri. – Ksylitol, czyli cukier brzozowy, jest zdrowszy niż zwykły cukier.
• joko – tai – albo–albo
Nyt sinun täytyy valita: joko minä tai hän. – Teraz musisz wybrać: albo ona, albo ja.
• vaan – lecz
Tämä ei ole minun täti, vaan äiti. – To nie jest moja ciocia, tylko mama.
Spójniki podrzędne
Używamy ich, gdy jedno zdanie (podrzędne) wynika z drugiego (nadrzędnego). Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze z nich:
• että – że
Tiedän, että olet oikeassa. – Wiem, że masz rację.
• koska – ponieważ
En tullut, koska olin sairas. – Nie przyszedłem, ponieważ byłem chory.
• jos – jeśli, jeżeli
Jos sataa, pysymme kotona. – Jeśli będzie padać, zostaniemy w domu.
• kun – gdy, kiedy
Kun olin nuori, matkustin paljon. – Gdy byłem młody, dużo podróżowałem.
• sen vuoksi / siksi – dlatego
Olen väsynyt, ja siksi en halua mennä. – Jestem zmęczony, i dlatego nie chcę iść.
• vaikka – chociaż, mimo że
Vaikka pidän talvesta, vihaan kylmää tuulta. – Mimo że lubię zimę, nie cierpię zimnego wiatru.
• jotta – aby, żeby
Teen kovasti töitä, jotta saan hyvän työn. – Ciężko pracuję, żeby dostać dobrą pracę.
• joten – dlatego też
Minulla ei ole rahaa, joten en matkusta tänä vuonna Japaniin.– Nie mam pieniędzy, dlatego też nie pojadę w tym roku do Japonii.
• kun – kiedy, że
Soita minulle, kun ehdit. – Zadzwoń do mnie, kiedy będziesz mógł.
Kiitos, kun tulit. – Dziękuję, że przyszedłeś.