Rzeczowniki utworzone od liczebników w języku duńskim
Czym właściwie są rzeczowniki utworzone od liczebników i jak tworzymy je w języku duńskim? Temat może wydawać się skomplikowany, ale po przeczytaniu wpisu z pewnością się rozjaśni.
A więc zacznijmy od wytłumaczenia specyfiki rzeczowników odliczebnikowych w języku polskim. Są to przykładowo: jedynka, dwójka, trójka, czwórka, piątka itd. Kojarzą nam się z pewnością z ocenami w szkole, ale też np. z numerami autobusów. W duńskim rzeczowniki odliczebnikowe będą służyły również do potocznego określania nominałów np. en tier – dycha/dziesiątka.
Jak wyglądają takie rzeczowniki właśnie w języku duńskim? Zasada ich tworzenia jest naprawdę łatwa, bo dodajemy do nich przyrostek -er. Każdy rzeczownik jest rodzaju wspólnego, a w liczbie mnogiej przyjmuje końcówkę -e. Poniżej lista:
- en ener – eneren – enere – enerne – jedynka
- en toer – dwójka
- en treer – trójka
- en firer – czwórka
- en femmer – piątka
- en sekser – szóstka
- en syver – siódemka
- en otter – ósemka
- en nier – dziewiątka
- en tier – dziesiątka
- en ellever – jedenastka
- en tolver – dwunastka
- en trettener – trzynastka
- en fjortener – czternastka
- en femtener – piętnastka
- en sekstener – szesnastka
- en syttener – siedemnastka
- en attener – osiemnastka
- en nittener – dziewiętnastka
- en tyver – dwudziestka
- en trediver – trzydziestka
- en fyrrer – czterdziestka
- en halvtredser – pięćdziesiątka
- en tresser – sześćdziesiątka
- en halvfjerdser – siedemdziesiątka
- en firser – osiemdziesiątka
- hundreder – setka *tylko liczba mnoga
A na koniec przykłady użycia rzeczowników odliczebnikowych w zdaniu:
- ener, toer, treer, firer – służą do określenia miejsca na podium sportowców:
Grand Prix-deltageren er blevet toer fire gange. – Uczestnik Grand Prix czterokrotnie zajął drugie miejsce. (dosł. był dwójką czterokrotnie)
- femmer, tier, tyver, halvtredser – piątka, dziesiątka, dwudziestka, pięćdziesiątka: potoczne określenia nominałów
Vi måtte slippe en tier for at komme ind i det orangeoplyste lokale. – Aby wejść do oświetlonego na pomarańczowo pokoju, musieliśmy wrzucić dychę.
- określenie wieku
Kvinden var ikke helt ung, måske sidst i halvtredserne. – Kobieta nie była zbyt młoda, może po pięćdziesiątce.