Stopniowanie przymiotników w języku fińskim
Stopniowanie przymiotników w języku fińskim jest stosunkowo regularne, jednak różni się od zasad znanych z języków europejskich. W dzisiejszym wpisie poznasz zasady, jak je stosować!
W języku fińskim (podobnie jak w językach europejskich) przymiotniki mogą występować w stopniu równym, wyższym oraz najwyższym.
1. Stopień równy – perusaste
Stopień równy to po prostu forma podstawowa przymiotnika, np.:
- kaunis – piękny
- nopea – szybki
- halpa – tani.
Nie wymaga on żadnych dodatkowych końcówek ani zmian w budowie słowa.
2. Stopień wyższy – komparatiivi
Stopień wyższy tworzy się najczęściej poprzez dodanie końcówki -mpi do tematu przymiotnika. Przykłady:
- kaunis → kaunimpi – piękniejszy
- nopea → nopeampi – szybszy
- halpa → halvempi – tańszy.
Warto zauważyć, że w niektórych przymiotnikach zachodzą drobne zmiany fonetyczne, np. halpa → halvempi ze zmianą p → v. Zjawisko to nazywamy zmianą stopnia, szerzej pisaliśmy o nim tutaj. Obowiązuje ono zawsze w stopniu wyższym i najwyższym przy stopniowaniu przymiotników.
Temat/rdzeń przymiotnika może również być tworzony nietypowo, zależnie od tego, z jakim typem słowa (sanatyyppi) mamy do czynienia (np. w słowie ”kaunis” rdzeń zmienia się w ”kaunii-„).
Komparatiivi może być także używany w konstrukcjach z partykułą kuin (”niż”):
- Hän on nopeampi kuin minä. – On jest szybszy niż ja.
- Hän on pidempi kuin minä. – On jest wyższy niż ja.
3. Stopień najwyższy – superlatiivi
Stopień najwyższy tworzy się za pomocą końcówki -in, która również dołącza do tematu przymiotnika:
- kaunis → kaunein – najpiękniejszy
- nopea → nopein – najszybszy
- halpa → halvin – najtańszy.
Superlatiivi często spotkamy w dłuższych frazach typu:
- maailman kaunein kaupunki – najpiękniejsze miasto świata
- paras ystävä – najlepszy przyjaciel.
4. Odmiana przymiotników w stopniu wyższym
Fiński odmienia przymiotniki we wszystkich przypadkach. Oznacza to, że zarówno forma -mpi, jak i -in podlega pełnej deklinacji. Np. przymiotnik ”nopea” odmienimy: ”nopeammassa”, ”nopeammasta”, ”nopeaan”, ”nopeammilta”, ”nopeimmassa”, ”nopeimmalle”, ”nopeimmat” itp.
5. Wyjątki
Tak, jak w innych tematach, w zmianie stopnia w języku fińskim zdarzają się również wyjątki. Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze z nich:
hyvä – parempi – paras
pitkä – pidempi/pitempi – pisin
lämmin – lämpimämpi – lämpimin