Dialekty w Szwecji

Dialekty w Szwecji potrafią być naprawdę fascynującą i zaskakującą sprawą, ale trzeba też przyznać, że ich bogactwo potrafi przysporzyć nieco kłopotów przy nauce języka. Dlatego dzisiaj postaramy się nieco je przybliżyć i to trudne zadanie połapania się w nich ułatwić!

Standardowy szwedzki, a więc szwedzki bez naleciałości dialektalnych, to rikssvenska. Oprócz niego występuje jednak znaczna liczba dialektów, które dzieli się zwykle na sześć grup – poniżej ich nazwy i obszary występowania:

  • Sydsvenska mål: południowe prowincje Szwecji, m.in Skåne, Blekinge i południowyHalland
  • Götamål: Västergötland, Dalsland, Bohuslän, północna część Halland i Smålandii,
  • Sveamål: Uppland, Dalarna, Gästrikland, południowa część Hälsingland, Södermanland, Västmanland, Närke, Östergötland i Öland (Olandia)
  • Gotländska mål: Gotlandia i wyspa Fårö
  • Norrländska mål: prowincje północne, tj. północ Hälsingland i Härjedalen, Medelpad, Jämtland, Ångermanland, Västerbotten, Norrbotten i szwedzka część Laponii
  • Östsvenska mål: szwedzkojęzyczne obszary Finlandii

Część ze specyfiki dialektów dotyczy wymowy, np.:

W gotländska niektóre dźwięki są wymawiane przy użyciu dyftongów, np. lök – /loyk/, podobnie w dialektach ze Skåne, np. fin – /fein/

W Skåne możemy też usłyszeć charakterystyczne tylne R, podobne nieco np. do francuskiego

Specyficzna dla dialektu göteborskiego jest wymowa k oraz y jako e, np. fisk – /fesk /, kyrka – /kerka/

w Göteborgu możemy też usłyszeć charakterystyczną melodię, która idzie do góry na koniec zdania – m.in. przez to brzmienie Göteborczycy są stereotypowo przedstawiani jako weseli i zabawni

W östsvenska mål dźwięk /ś/ jest zastępowany przez /ć/, t.ex. kött – /ćot/,tjugo – /ćugo/

Podczas wizyty w Norrlandii usłyszeć można bardzo specyficzny dźwięk – ja, a więc przytaknięcie, wymawiane jest tam na wdechu. Posłuchać tego można tutaj.

Różnice widać też w gramatyce i słownictwie:

W norrländska mål nie odmienia się przymiotnika – prawidłowe jest tam np. zdanie de är fin (zamiast standardowego de är fina z końcówką liczby mnogiej w przymiotniku)

W dialekcie z Älvdalen, który bardzo różni się od standardowego szwedzkiego, możemy w zdaniach opuścić podmiot, np. vi äter nu to jötum nu

W Göteborgu natknąć się możemy na rozmaite regionalne słowa, np. bamba zamiast skolmatssalen jako określenie na szkolną stołówkę.

Powyższe rzeczy to tylko wierzchołek góry lodowej, jeśli chodzi o dialekty w Szwecji! Temat jednak jest naprawdę ciekawy i warty zgłębienia – po szwedzku o dialektach możesz posłuchać m.in. w serii krótkich programów z cyklu „Svenska förklarad”.

Zapraszamy też na mesterowego Instagrama, Tik Toka czy Youtuba.

Oraz oczywiście na kurs!

Kategorie wpisów