Duńskie słownictwo związane z polityką

Prawie równo miesiąc temu w Danii odbyły się wybory parlamentarne. Wygrała teoretycznie Socjaldemokracja, ale w dniu w którym tenże wpis jest publikowany, czyli 26 kwietnia 2026, nadal nie utworzyła się większość, która mogłaby stworzyć rząd. Wynika to z faktu, iż ani lewicowe „czerwone” partie (røde partier), ani prawicowe „niebieskie” partie (blå partier) nie mają wystarczającej liczby mandatów (90). Obie strony zatem muszą negocjować z centrową partią Moderatów Larsa Løkke Rasmussena, którego możecie na przykład kojarzyć z telewizji, kiedy pewien rudzielec z Amerykami chciał podbić Grenlandię, gdyż to właśnie Lars Løkke Rasmussen jest ministrem ds. zewnętrznych Danii.

Ten krótki opis politycznej sytuacji w Danii możecie uznać za wprowadzenie do tematu tego wpisu, czyli słownictwa związanego z polityką. Jeśli zatem ktoś z was gustuje w dyskusjach o polityce, to ta lista może mu się bardzo przydać. Zapraszamy!😊❤️

1. en ambassadør – ambasador
2. et anarki – anarchia
3. autoritær – autorytarny
4. et bureaukrati – biurokracja
5. et budget – budżet
6. et oprør – bunt
7. en borgmester – burmistrz
8. et demokrati – demokracja
9. at lede – dowodzić
10. en diktator – dyktator
11. en diktatur – dyktatura
12. et vælgerkorps – elektorat
13. en fascisme – faszyzm
14. en feminist – feministka
15. at finansiere – finansować
16. at stemme (på) – głosować (na)
17. et (folketings)valg – głosowanie (do parlamentu)
18. en immunitet – immunitet
19. enstemmig – jednomyślny
20. en embedsperiode – kadencja
21. en valgkamp – kampania wyborcza
22. en kandidat – kandydat
23. en koalition – koalicja
24. en kommunisme – komunizm
25. en konstitution (np. w Polsce), en forfatning (np. w USA), en grundlov (w Danii) – konstytucja
26. en konge (ale jako tytuł już kong, np. kong Frederik X) – król
27. en venstrefløj – lewica
28. venstreorienteret – lewicowy
29. liberal – liberalny
30. en mandat – mandat (ale jeśli źle zaparkujecie to dostaniecie en bøde😉)
31. borgerlig – mieszczański (określenie do dziś często używane w Danii – zwłaszcza w odniesieniu do fenomenu albo osoby zarówno bogatej jak i konserwatywnej, partie Venstre oraz Konservative są także określane jako borgerlige)
32. en minister – minister
33. et mindretal – mniejszość
34. et monarki – monarchia
35. en nationalisme – nacjonalizm
36. et påbud – nakaz
37. uafhængig – niepodległy
38. uselvstændig – niezależny
39. at nominere – nominować
40. en borger – obywatel
41. en officiel undskyldning – oficjalne przeprosiny (np. takie, które wystosowała premier Danii do Grenlandek, którym duńskie państwo zaaplikowało spirale antykoncepcyjne bez ich wyraźnej zgody, tzw. spiralsagen)
42. en officiel tale – oficjalne przemówienie
43. en opposition – opozycja
44. at herske – panować
45. en stat – państwo
46. en patriot – patriota
47. en skat – podatek
48. en politik – polityka
49. en politiker – polityk
50. en udenrigspolitik – polityka zagraniczna
51. højreorientet – prawicowy
52. en lov – prawo
53. en ret / en rettighed – prawo (do czegoś)
54. premierminister (np. w Polsce), en statsminister (w Danii) – premier
55. en præsident – prezydent
56. et lovforslag – projekt ustawy
57. en repræsentant – przedstawiciel
58. en regel – reguła / zasada
59. en ordre – rozkaz
60. en ligestilling – równość (np. płci)
61. en bevægelse – ruch
62. en regering – rząd
63. en ret – sąd
64. en socialisme – socjalizm
65. et samfund – społeczeństwo
66. et fællesskab – społeczność
67. en afgørelse – uchwała
68. en embedsmand – urzędnik
69. en politisk system – ustrój polityczny
70. en gyldighed – ważność
71. et flertal – większość
72. at vælge – wybierać
73. en vælger – wyborca
74. optøjer – zamieszki
75. en arbejderforening – związek zawodowy

Zapraszamy też serdecznie na kursy języka duńskiego i na mesterowe media społecznościowe!