Wyrażenia związane z czasem w języku fińskim
Jak powiedzieć po fińsku, że coś działo się w poniedziałek, w zeszłym tygodniu lub będzie się dziać następnej zimy? Dowiesz się z dzisiejszego wpisu, w którym przedstawiamy wyrażenia związane z czasem w języku fińskim!
Dni tygodnia
Na początku poznajmy dni tygodnia w języku fińskim:
- maanantai – poniedziałek
- tiistai – wtorek
- keskiviikko – środa
- torstai – czwartek
- perjantai – piątek
- lauantai – sobota
- sunnuntai – niedziela.
A jak powiemy, że coś dzieje się w poniedziałek, we wtorek itp.? Żeby to zrobić, musimy do dnia tygodnia dodać końcówkę -na, np. „maanantaina” będzie oznaczać „w poniedziałek”, „tiistaina” – „we wtorek” itp.
Poniżej przedstawiamy również inne przydatne słowa związane z dniami:
- toissapäivänä – przedwczoraj
- eilen – wczoraj
- tänään – dzisiaj
- huomenna – jutro
- ylihuomenna – pojutrze.
Miesiące
Przejdźmy do nazw miesięcy w języku fińskim:
- tammikuu – styczeń
- helmikuu – luty
- maaliskuu – marzec
- huhtikuu – kwiecień
- toukokuu – maj
- kesäkuu – czerwiec
- heinäkuu – lipiec
- elokuu – sierpień
- syyskuu – wrzesień
- lokakuu – październik
- marraskuu – listopad
- joulukuu – grudzień.
Jak więc powiedzieć, że coś dzieje się w styczniu, w lutym? By to wyrazić, do nazwy miesiąca zawsze musimy dodać -ssa, np. „tammikuussa” będzie oznaczać „w styczniu”, „helmikuussa” – „w lutym” itp.
PS wiesz, że dosłowne znaczenie nazw miesięcy po fińsku może być bardzo ciekawe? Odsyłamy do naszego starszego wpisu, w którym wyjaśniamy, co konkretnie znaczą nazwy miesięcy w języku fińskim!
Pory roku
- kevät – wiosna
- kesä – lato
- syksy – jesień
- talvi – zima.
Z kolei gdy chcemy powiedzieć, o jakiej porze roku ma miejsce jakieś wydarzenie, dodamy do nazwy pory roku końcówkę -lla/-llä: „keväällä” – „wiosną”, „kesällä” – „latem”, „syksyllä” – „jesienią”, „talvella” – „zimą”.
Godziny
Gdy w języku fińskim chcemy wyrazić godzinę, możemy to zrobić na 2 sposoby. Pierwszy to powiedzenie „kello” + dodanie numeru (np. „kello yksi” będzie oznaczać godzinę pierwszą, „kello kaksi” – godzinę drugą itp.).
Drugiego możemy użyć w systemie 12-godzinnym (tylko do godzin pełnych i połówek godzin). Polega on na dodaniu do liczby (a właściwie jej rdzenia) końcówki -lta/ltä.
- yhdeltä – o pierwszej
- kahdelta – o drugiej
- kolmelta – o trzeciej
- neljältä – o czwartej
- viideltä – o piątej
- kuudelta – o szóstej
- seitsemältä – o siódmej
- kahdeksalta – o ósmej
- yhdeksältä – o dziewiątej
- kymmeneltä – o dziesiątej
- yhdeltätoista – o jedenastej
- kahdeltatoista – o dwunastej.
Kiedy chcemy powiedzieć ”wpół do”, musimy z przodu dodać jeszcze słowo „puoli” – np. „puoli yhdeltä“ będzie oznaczało „wpół do pierwszej”, „puoli kaksi” – „wpół do drugiej” itp.
Słowa „viime” i „ensi”
W języku fińskim istnieją dwa bardzo przydatne słówka związane z czasem. „Viime” oznacza „w zeszłym”, natomiast „ensi” oznacza „w przyszłym”. Jedyna trudność wiążąca się z tymi słówkami polega na tym, że czasami podstawione za nimi określenie czasu dostanie inną końcówkę, niż zwykle (a więc inną niż wymienione wyżej, np. -lla/-llä dla pór roku). Poniżej przedstawiamy kilka przydatnych zwrotów zawierających słowa „viime” i „ensi”:
- viime tiistaina – w zeszły wtorek
- ensi talvena – następnej zimy
- viime viikolla – w zeszłym tygodniu
- ensi kuussa – w przyszłym miesiącu.