Fińska literatura: najważniejsze dzieła i autorzy.

W dzisiejszym wpisie przyjrzymy się tematowi: fińska literatura: najważniejsze dzieła i autorzy. Chcesz się dowiedzieć, kogo zalicza się do kręgu najważniejszych pisarzy w Finlandii? Zapraszamy do lektury!

Tove Jansson

Mimo, że tworzyła w języku szwedzkim, to właśnie jej nazwisko pozostaje najbardziej rozpoznawalnym w literaturze fińskiej. Tove Jansson zasłynęła przede wszystkim jako autorka uwielbianych na całym świecie Muminków. Mało osób wie, że pisała też dla dorosłych. W języku polskim zostały wydane m.in. zbiory jej opowiadań oraz powieści takie jak „Lato” czy „Córka rzeźbiarza”. Jansson była Szwedofinką, co oznacza, że należała do szwedzkojęzycznej mniejszości zamieszkującej Finlandię.

Mika Waltari

Waltari (1908–1979) jest najbardziej znanym pisarzem tworzącym w języku fińskim. Światową sławę zdobył dzięki swoim powieściom historycznym. Najsłynniejszą z nich jest „Egipcjanin Sinuhe” („Sinuhe egyptiläinen“), który również w Polsce cieszył się popularnością, a nawet doczekał się kilku wznowień. Do innych pozycji dostępnych po polsku należą między innymi: „Czarny anioł”, „Karin, córka Monsa”, czy „Kto zabił panią Skrof”. Oprócz powieści historycznych Mika Waltari pisał kryminały, dramaty i eseje. Także jego córka, Satu Waltari, odniosła sukces jako pisarka.

Sofi Oksanen

Sofi Oksanen (ur. 1977) jest znaną współczesną pisarką pochodzenia fińsko-estońskiego. W swoich książkach porusza trudne tematy, takie jak wojna i zbrodnie dokonywane przez Rosję na ludności estońskiej. Oksanen nie boi się wyrażania tego, co myśli, nawet w kwestiach uważanych za drażliwe lub kontrowersyjne. Jej najbardziej znaną powieścią jest „Oczyszczenie” („Puhdistus”). W języku polskim można przeczytać także jej powieści „Psi park”, „Norma” oraz „Gdy zniknęły glołębie”.

Aleksis Kivi

Aleksis Kivi (1834–1872) uważany jest za ojca literatury fińskiej. Idea wzmacniania fińskiej tożsamości narodowej była dla niego bardzo ważna, dla niej dokonał nawet zmiany nazwiska ze szwedzkojęzycznego (Alexis Stenvall) na fińskojęzyczne (Aleksis Kivi). Niestety nie został doceniony za życia, zmarł dość młodo, przypuszczalnie w wyniku boreliozy, która wywołała u niego także problemy psychiczne. Jest autorem „Siedmiu braci” („Seitsemän veljestä“), pierwszej powieści napisanej w języku fińskim, która do dziś stanowi dla Finów trafne wyobrażenie społeczeństwa fińskiego oraz jego cech.

Elias Lönnrot

Elias Lönnrot (1802–1884) jest znany przede wszystkim jako osoba, która zebrała „Kalevalę” (fiński epos narodowy) w całość. Był filologiem, lekarzem i folklorystą. Czasem nazywany „pisarzem-zbieraczem”, znaczną część swojej kariery poświęcił na zbieranie i dokumentowanie przekazywanych ustnie pieśni ludowych oraz mitów fińskich i karelskich. W 1835 roku jego działania doprowadziły do wydania „Kalevali”, jednego z najważniejszych dzieł literatury fińskiej.

Minna Canth

Minna Canth (1844–1897) przez niektórych, co prawda nie do końca poprawnie (jej życie i twórczość wyprzedzały czasy, w których pojęcie feminizmu weszło do obiegu), nazywana jest pierwszą fińską feministką. Była ważną częścią fińskiego życia kulturalnego w XIX wieku, w swoim domu w Kuopio założyła tzw. „Minnan salonki”, który skupiał najważniejsze postaci kulturalne tamtego czasu. Canth pisała zarówno prozę, jak i dramaty, poruszając przy tym ważne tematy społeczne. Jej sztuka „Työmiehen vaimo” („Żona robotnika”) analizuje błędy funkcjonowania fińskiego społeczeństwa oraz problem alkoholizmu, natomiast dramat „Anna Liisa” jako jeden z pierwszych utworów podejmuje temat roli kobiety w społeczeństwie.

Miki Liukkonen

Miki Liukkonen (1989–2023) należy do bardziej znanych przedstawicieli młodego pokolenia fińskich pisarzy. Niestety w lipcu 2023 roku popełnił samobójstwo, co w ostatnim czasie wywołało w Finlandii debatę na temat dostępności pomocy psychologicznej. Mimo młodego wieku, dzięki swojemu niesamowitemu talentowi, zdążył już stać się rozpoznawalny zarówno w ojczyźnie, jak i na świecie. Wkrótce ma ukazać się pierwszy przekład jego powieści, „O”, na język polski.

Powyższe nazwiska to oczywiście jedynie wybrani fińscy pisarze. Obserwuj mesterowego bloga i zapisz się na nasz kurs fińskiego, by dowiedzieć się więcej!

Koniecznie odwiedź też nasze media społecznościowe 🙂

Kategorie wpisów