Fińskie wynalazki
Jakie są najsłynniejsze fińskie wynalazki? Wiele osób nie wie, że to właśnie Finom zawdzięczamy takie wynalazki, jak np. elementy odblaskowe czy ksylitol. Zajrzyj do naszego dzisiejszego wpisu, możesz się zaskoczyć!
Astiankuivauskaappi – szafka do suszenia naczyń
Jednym z najbardziej praktycznych fińskich pomysłów jest astiankuivauskaappi, czyli szafka do suszenia naczyń. Zamiast zwykłych półek ma ona w swoim wnętrzu metalowe kratki (coś na kształt suszarki do naczyń), dzięki którym mokre talerze i kubki można od razu po umyciu włożyć do szafki. Woda ścieka do znajdującego się pod nią zlewu, więc nie trzeba wycierać naczyń ani zajmować suszarką miejsca na blacie.
Rozwiązanie to rozwinęła w latach 40. XX wieku Maiju Gebhard. Podobne pomysły pojawiały się wcześniej również w innych krajach, ale to właśnie w Finlandii szafka została udoskonalona i stała się standardowym elementem wielu kuchni.
Odblaski
Każdy, kto spędził jesień lub zimę w Finlandii, prawdopodobnie zna słowo heijastin, czyli odblask. Przyczepia się go do kurtki, plecaka lub torby, aby pieszy był lepiej widoczny po zmroku.
Za pomysłodawcę pierwszego odblasku dla pieszych uważany jest fiński rolnik Arvi Lehti. W latach 50. produkował on elementy odblaskowe do pojazdów i wpadł na pomysł, aby podobną technologię wykorzystać do poprawienia widoczności pieszych. Pierwsza wersja powstała poprzez połączenie dwóch elementów odblaskowych i zawieszenie ich na ubraniu.
Ksylitol
W fińskich sklepach trudno nie zauważyć gum do żucia i pastylek z napisem ksylitoli. Chociaż sam ksylitol nie został odkryty w Finlandii, to fińscy naukowcy odegrali ogromną rolę w badaniach nad jego wpływem na zdrowie zębów.
W latach 70. na Uniwersytecie w Turku przeprowadzono słynne badanie, w którym porównywano wpływ różnych cukrów na rozwój próchnicy. Wykazało ono bardzo korzystne działanie ksylitolu, mogące nawet cofnąć próchnicę na wczesnym etapie rozwoju. Właśnie dlatego żucie gumy ksylitolowej po posiłku stało się w Finlandii czymś zupełnie normalnym.
Äitiyspakkaus (ang. Finnish Baby Box)
Jednym z najbardziej znanych fińskich pomysłów społecznych jest äitiyspakkaus lub z języka angielskiego Finnish Baby Box. Jest to paczka, w której znajdują się między innymi ubranka, produkty do pielęgnacji oraz inne rzeczy potrzebne w pierwszych miesiącach życia dziecka.
Pierwsze świadczenia tego typu zaczęto rozdawać w 1938 roku i początkowo były przeznaczone dla rodzin o niższych dochodach. Od 1949 roku stały się dostępne dla wszystkich matek spełniających określone warunki. Do dziś rodzice mogą wybrać paczkę lub świadczenie pieniężne.
Abloy-lukko
Także popularne zamki Abloy mają fińskie korzenie. W 1907 roku helsiński mechanik Emil Henriksson zauważył, że zasadę działania obracających się metalowych dysków stosowanych w kasach można wykorzystać również w zamkach. Tak narodził się charakterystyczny mechanizm Abloy. Z czasem rozwiązanie z Finlandii zaczęło być stosowane na całym świecie.
Jedynym problemem z Abloy-lukko bywa… przypadkowe zatrzaśnięcie klucza wewnątrz mieszkania. Na ogół trzeba wtedy wykonać telefon do firmy posiadającej zapasowe klucze do mieszkań w danym budynku, a za przyjazd ekipy, która otworzy zatrzaśnięte drzwi, na ogół trzeba zapłacić kilkadziesiąt euro 😶🌫️
Telefony Nokia
Mówiąc o fińskich innowacjach, trudno pominąć Nokię. Firma powstała już w XIX wieku i początkowo zajmowała się zupełnie inną działalnością niż produkcja telefonów – jej początki były związane między innymi z przemysłem papierniczym (przez lata produkowała m. in papier toaletowy😀) . Z czasem Nokia zaczęła rozwijać technologie telekomunikacyjne, a w latach 90. stała się jednym z najważniejszych producentów telefonów komórkowych na świecie. Nokia nie wynalazła co prawda telefonu komórkowego, ale odegrała ogromną rolę w jego upowszechnieniu.