Genetiivi w języku fińskim
Genetiivi to prawdopodobnie pierwszy (lub drugi, jeśli policzymy nominatiivi, czyli mianownik ;)) przypadek, jaki poznasz rozpoczynając swoją przygodę z fińskim. Jeśli chcesz się dowiedzieć, jak używać genetiivi w języku fińskim – zapraszamy do lektury!
W uproszczeniu – genetiivi odpowiada na pytanie „kenen?” („czyj?), możemy więc w skrócie powiedzieć, że przypadek ten wyraża przynależność.
Tworzymy go zawsze przez dodanie końcówki -n.
Np. Liisan auto (auto Liisy), Aapon kirja (książka Aapo), Satun muki (kubek Satu).
W genetiivi zachodzi również zmiana stopnia (jeśli chcesz poczytać o tym zjawisku, kliknij tutaj). W związku z tym powiemy np. kadun nimi (nie: katun nimi) czy tytön kynä (nie: tyttön kynä).
Czymś, czego musimy nauczyć się na pamięć, są zaimki w genetiivi. Poniżej przedstawiamy, jak wyglądają te formy:
minä (ja ) → minun (mój)
sinä (ty) → sinun (twój)
hän (on/ona) → hänen (jego/jej)
se (to) → sen (tego)
me (my) → meidän (nasz)
te (wy) → teidän (wasz)
he (oni) → heidän (ich)
ne (l.mn. od ”se”, trudno przetłumaczalne na polski; te) → niiden/niitten (tych)
Te formy wyglądają nieco inaczej w puhekieli (języku mówionym):
minun → mun
sinun → sun
hänen → sen
meidän → meiän
teidän → teiän
heidän → niiden/niitten
Poniżej przedstawiamy jeszcze kilka zasad, jakie należy poznać, jeśli chodzi o genetiivi:
• po imionach, przedmiotach do słowa dodajemy – po prostu – końcówkę „-n”
• kiedy imię/słowo kończy się na spółgłoskę, zanim dodamy końcówkę „-n”, musimy jeszcze przed nią wcisnąć „-i” (ma to na celu łatwiejszą wymowę, więc spokojnie – jest to ułatwienie :)). Np.: Elisabethin, Jasminin
• jeśli używamy zarówno czyjegoś imienia, jak i nazwiska (np. „szkoła Liisy Koskela), „-n” dodamy tylko do nazwiska („Liisa Koskelan koulu).
Warto umówić jeszcze jedną sytuację, na którą możemy się natknąć.
Kiedy mamy do czynienia z konstrukcją zaimek osobowy + rzeczownik, często (głównie w kirjakieli) do rzeczownika tego dodamy dodatkową końcówkę (tzw. omistusliite). Można to nazwać sposobem na podkreślenie przynależności rzeczy do danej osoby czy też podwójne zaznaczenie jej w zdaniu. Poniżej przedstawiamy, jak wyglądają te formy:
minun autoni
sinun autosi
hänen autonsa
meidän automme
teidän autonne
heidän autonsa