Mowa zależna w języku szwedzkim
Co to takiego mowa zależna w języku szwedzkim i jak jej używać? Sprawdź dzisiejszy post, żeby się dowiedzieć!
Czym jest mowa zależna?
Mowa zależna (szw. indirekt tal) to sposób przekazywania wypowiedzi lub myśli kogoś bez bezpośredniego cytowania jego słów. Mową niezależną będzie więc bezpośrednie zacytowanie np. czyjejś wypowiedzi (powiedział: „idę do sklepu”), a mową zależną – przekazanie tego bez cytatu (powiedział, że idzie do sklepu).
Jak działa mowa zależna w języku szwedzkim?
Mowę zależną wprowadzamy często w szwedzkim spójnikiem „att” (który tłumaczy się na polski jako „że”). Spójnik ten wprowadza część zdania podrzędnego, która zawiera przekształconą wersję wypowiedzi. To, na co warto uważać, to szyk zdania – to, co jest po spójniku, jest właśnie zdaniem podrzędnym. O tym, co to takiego i jaki to ma wpływ na szyk, możesz poczytać tutaj czy posłuchać na naszym Youtubie.
W mowie zależnej może się zmienić też czas gramatyczny, uwaga więc na formę czasownika – jeśli np. przytaczamy coś, co działo się w przeszłości, wszystkie czasowniki są do tego dopasowywane.
Najlepiej pokazać to na przykładach:
Mowa niezależna:
- Han sa: „Jag går till affären.” – Powiedział: „Idę do sklepu.”
Mowa zależna:
- Han sa att han gick till affären. – Powiedział, że idzie do sklepu
W tym przykładzie czasownik „går” w czasie teraźniejszym został więc zmieniony na „gick” w czasie przeszłym, a zaimek osobowy „jag” (ja) został zmieniony na „han” (on), by pasował do osoby mówiącej.
Mowa niezależna:
- Hon sa: „Jag är trött.” – Powiedziała: „Jestem zmęczona.”
Mowa zależna:
- Hon sa att hon var trött. – Powiedziała, że jest zmęczona.
Zwróć uwagę właśnie na zmianę czasu – „är” zostało zamienione na „var”, aby dostosować wypowiedź do mowy zależnej.
Podobny szyk występuje też, kiedy przytaczamy pytania:
Mowa niezależna:
De frågade: „Kommer du i morgon?” – Zapytali: „Przyjdziesz jutro?”
Mowa zależna:
- De frågade om jag skulle komma nästa dag. – Zapytali, czy przyjdę następnego dnia.
W tym przypadku mowa zależna nie tylko zmienia czasownik („kommer” → „skulle komma”), ale także zaimek i wyrażenie czasu – „i morgon” (jutro) staje się „nästa dag” (następnego dnia).
- Han frågade: „Vad gör du?” – Zapytał: „Co robisz?” Mowa zależna:
- Han frågade vad jag gjorde. – Zapytał, co robię.
W takich pytaniach w mowie zależnej nie używa się spójnika „att”, ale zachowuje się taki sam szyk jak w zdaniu podrzędnym.