Dialekty w Norwegii 

Norwegia słynie nie tylko z przepięknych fiordów i krajobrazów, ale również z dialektów. Spotykając się z norweską kulturą na pewno szybko zwrócisz uwagę na to jak bardzo język norweski różni się w poszczególnych częściach kraju. W dzisiejszym poście chcemy Ci przedstawić główne dialekty w Norwegii oraz to czym się różnią.

Na sam początek – czym właściwie jest dialekt? To nic innego jak język, który ma główne cechy wspólne na danym obszarze geograficznym.

Podział dialektów

Dzielimy je na cztery grupy:

  • østnorsk (obszary wchodniej Norwegii, w tym Oslo)
  • vestnorsk (obszary zachodniej Norwegii, Telemark Vest-Adger oraz Aust-Adger)
  • trøndersk (obszary Trøndelag, Nordmøre oraz Bindal)
  • nordnorsk (obszary północnej Norwegii, Nordland, Troms i Finnmark)
Różnice w dialektach

Główną różnica pomiędzy dialektami w Norwegii jest rozróżnienie między østnorsk a trøndersk oraz vestnorsk i nordnorsk. Bardzo ważne jest tutaj wspomnienie o jamvekstloven Jest to prawo, które podkreśla, że w østnorsk nieakcentowane samogłoski a, u oraz i zostały osłabione do e z długą sylabą. Natomiast w trøndersk pozbywamy się samogłosek w słowach z długą sylabą. Dzisiejsze dialekty østnorsk i tøndersk maja rozdzielone bezokoliczniki, czyli maja dwie różne końcówki bezokolicznika w tym samym dialekcie. 

  • østnorsk: værra, leva, kaste, bite
  • trøndersk: vårrå, låvvå, kast, bit. 

Ważnym aspektem jest tonefall, czyli ton. To rozróżnienie na to czy mówimy coś wysokim tonem czy niskim. Jest to również znacząca kwestia przy rozróżnianiu dialektów. 

Dialekty z niskim tonem obejmują obszary Østlandet i Trøndelag. Przykład:

  • Eg finn ikkje boka mi. – Nie mogę znaleźć mojej książki. (słowo książka ma najwyższy ton)

Dialekty z wysokim tonem (Vestlandet, Sørlandet, Nord-norge.) Przykład:

  • Jeg finner ikke boka mi. – Nie mogę znaleźć mojej książki. (słowo książka na najniższy ton)

Akcent

We wszystkich norweskich słówkach na jedną sylabę dajemy większy nacisk niż na inne. Główną zasadą w norweskim jest akcentowanie pierwszej sylaby. Na przykład w słowach: synge, mamma, bilde.

Tjukk 1

Co to w ogóle oznacza? Tjukk po norwesku oznacza gruby, ale w tym przypadku chodzi oczywiście o dźwięk retrofleksyjny, który wydajemy przez wygięcie języka do tyłu i do góry, w stronę podniebienia, a następnie wciśnięcie go za dolne zęby. W skrócie oznacza to, że dźwięk ten wymawia się przy języku wygiętym do tyłu. W norweskich dialektach występuje w słowach: folk, Ola, blant, klokke. Używamy go we wszystkich dialektach w Østlandet, Trøndelag, Romsdal, Nordmøre i w południowej części Nordland. 

Inne retrofleksje

Kiedy społgłoski t, d, n, s oraz l pojawiają się bezpośrednio po r, w wielu dialektach powstaje połączenie r oraz następującego po nim dźwięku. Przykłady słówek: bart, verdi, barn. 

Bezokolicznik 

W języku norweskim bezokolicznik poprzedza norweskie å. W norweskich dialektach mogą one przybierać jednak różne formy, np.: å lese – å lesa, å læs, å lassa, å låsså

Źródła: Sentrale norske målmerker, dialekter i Norge.

Dialekty w Norwegii to ciekawy, ale i bardzo zawiły temat, ponieważ szacuje się, że jest ich około 400. Z pewnością wielu Norwegów wciąż ma problem ze zrozumieniem siebie nawzajem. Jeśli ciekawi Cię ten temat, to zachęcamy do zagłębienia się w tym temacie. 
Oczywiście jak zawsze zapraszamy na naszego Instagrama, TikToka oraz YouTube. A może to czas zapisać się na nasz kurs?

Kategorie wpisów