Frazy i zdania, które pokazują, dlaczego duński jest taki trudny do zrozumienia 1-25
Wspominaliśmy już nieraz na tym blogu, że duński jest jednym z najbardziej skomplikowanych fonetycznie języków na świecie. Dzieje się to m.in. przez tendencję duńskiego do ogólnie rozumianej bełkotliwości, charakteryzującą się uwielbieniem do pomijania lub zlewania kilku literek w wyrazach po kolei – co w lingwistyce profesjonalnie zwie się asymilacją, rzadko spotykanymi lub w ogóle niespotykanymi w innych językach dźwiękami, tak jak np. niezwykle romantycznie brzmiące miękkie d – blødt d, zauważalnym we wszystkich językach germańskich – ale zdecydowanie doprowadzonym do ekstremum – przechyłem ku samogłoskom na rzecz spółgłosek.
Te zawiłości fonetyki duńskiej omawiane były szerzej w tym wpisie – https://mester.pl/fonetyka-dunska-i-najtrudniejsze-slowa-do-wymowienia-po-dunsku/. Zachęcamy do zapoznania się również z nim!😊❤️
Ponadto wiele osób uważa, że język duński jest wymawiany przez Duńczyków ponadprzeciętnie szybko. To stwierdzenie jest – jak to zgrabnie określają na stronie internetowej DEMAGOG – częściową prawdą. Ogółem nie ma żadnych badań, które potwierdzałyby, że np. Duńczyk mówi szybciej od Polaka.
Ale z drugiej strony, duński ma nie tylko predyspozycję do zlewania dźwięków w obszarze samego wyrazu, ale także do zlewania tych zlanych wyrazów w jedno zlane zdanie. No i wychodzi nam w ten sposób jedna zlana papka, która rzeczywiście czasem może być wypowiedziana w jedną sekundę, jak nie krócej – coś podobnego możemy spotkać w mówionym języku francuskim (tak przynajmniej słyszałem… nie znam francuskiego).
I właśnie ten fenomen omówimy w tym podzielonym na dwie części wpisie; link do drugiego wpisu – https://mester.pl/frazy-i-zdania-ktore-pokazuja-dlaczego-dunski-jest-taki-trudny-do-zrozumienia-26-50/. Przedstawimy wam 50 wyrażeń, które możecie usłyszeć każdego dnia z ust Duńczyka. Wpierw każda fraza lub zdanie jest czytane bardzo wolno, a później w taki sposób, jakby powiedział to w codziennej rozmowie Duńczyk – nadstawcie lepiej ucha, bo niektóre wyrażenia mogą przelecieć prędzej niż podmuch wiatru.
Ostrzegamy zarazem, że wszystkie poniższe pliki audio były nagrywane przez twórcę tego bloga, któremu w życiu przydałaby się jeszcze druga mutacja. No i prosimy też o zwiększenie głośności w telefonie lub na komputerze, ponieważ same pliki nagrały się dość cicho😌
Vil du ikke med? – Czy nie dołączysz?
Er det ikke bedre nu? – Czy tak nie jest lepiej?
Vil du hjem? – Czy wybierasz się do domu?
W języku duńskim często wystarczy użyć jedynie czasownika modalnego (vil, skal, kan, må) + przyimka wyrażającego kierunek, aby utworzyć poprawne zdanie – nie jest konieczne dodawanie czasowników typu: gå, tage, komme, køre, rejse itd.
Er du med? – dosł. Czy jesteś z?
Tego wyrażenia używamy w dwóch przypadkach – 1. jeśli się pytamy, czy ktoś jest chętny do wzięcia udziału w czymś; 2. jeśli chcemy się upewnić, że ktoś rozumie i nadąża za tym, co mówimy.
Prøv at se! – Spójrz!
W języku duńskim powszechne jest używanie czasownika „prøv”, aby ugrzecznić tryb rozkazujący. „Prøv at se” znaczy dosłownie „spróbuj zobaczyć”.
Prøv lige at høre her! – Słuchaj teraz!
Har du nogensinde prøvet det før? – Czy kiedykolwiek tego próbowałeś?
Det er, hvad det er. – Jest, jak jest. ¯\_(ツ)_/¯
Må jeg bede dig om noget? – Mogę cię o coś poprosić?
Har du været her før? – Byłeś już tutaj kiedyś?
Vil du have ellers andet? – Czy chciałbyś coś jeszcze?
Klasyk supermarketowy, który usłyszycie praktycznie zawsze od ekspedienta przy kasowaniu produktów – często skracane do samego „ellers andet”.
Vil du have bon med? – Czy chcesz paragon?
Kolejny klasyk z supermarketów, gdyż w Danii sami wybieracie, czy chcecie wziąć paragon, czy nie. Na pewno nie jeden z was zetknął się z tym zdaniem wypowiedzianym przez znudzonego nastoletniego pracownika Netto czy innej Remy i nie miał pojęcia, co właśnie usłyszał.
Overhovedet ikke! – Wcale nie!
Er der overhovedet nogen herude? – Czy ktoś tu w ogóle jest?
Hvad for noget? – Co takiego?
Hvad er det for noget? – Co to takiego?
Kan du ikke finde den? – Nie możesz tego znaleźć?
Kan du høre mig? – Słyszysz mnie?
Ikke noget – Nic takiego
Det gør ikke noget – Nic się nie stało (dosł. To nic nie robi)
Kan du ikke sige mig, hvor du er henne? – Nie możesz mi powiedzieć, gdzie jesteś?
Det er sgu ligemeget! – To nieważne!
Często w znaczeniu „nie przejmuj się”. Sgu jest czymś w rodzaju lekkiego przekleństwa pochodzącego od „så Gud” – „na Boga”
