Język szwedzki: forma określona w liczbie mnogiej

Kontynuujemy naszą przygodę z formą określoną rzeczownika. W tym tygodniu czeka nas liczba mnoga. Zanim dodamy końcówkę formy określonej musimy utworzyć liczbę mnogą danego rzeczownika.

Biorąc pod uwagę końcówki liczby mnogiej rzeczowniki dzielą się w szwedzkim na pięć grup.

  1. W grupie pierwszej znajdziemy rzeczowniki rodzaju en (dwusylabowe albo dłuższe) zakończone na nieakcentowane -a. Liczbę mnogą nieokreśloną tworzymy przez dodanie końcówki -or:

    en skola – skolor (szkoła)
    en gata – gator (ulica)

    Formę określoną otrzymamy po dodaniu do formy liczby mnogiej końcówki -na:

    skolor – skolorna
    gata – gatorna

    Wyjątki! W grupie tej znajduje się kilka rzeczowników, które nie są zakończone na -a. Są to na przykład:

    en våg – vågor – vågorna (fala)
    en ros – rosor – rosorna ( róża)

  2. W drugiej grupie również znajdziemy rzeczowniki rodzaju en. Liczbę mnogą nieokreśloną utworzymy, dodając końcówkę -ar, a liczbę mnogą określoną poprzez dodanie końcówki –na. Tę grupę można podzielić na kilka mniejszych, aby było łatwiej zapamiętać. 🙂

    a) rzeczowniki dwusylabowe kończące się na nieakcentowane -e, -el, -en, -on, -er. Po dodaniu końcówki liczby mnogiej wypada samogłoska -e, bądź z końcówki -on samogłoska -o:

    en pojke – pojkar – pojkarna (chłopiec)
    en syster – systrar – systrarna (siostra)

    b) rzeczowniki zakończone na –dom, -ing, -is, -lek:

    en sjukdom – sjukdomar – sjukdomarna (choroba)

    c) wiele rzeczowników jednosylabowych:

    en bil – bilar – bilarna (samochód)
    en fru – fruar – fruarna (żona)

    Wyjątki! Jeśli rzeczownik kończy się na akcentowane, długie – m lub -n, to jeśli tworzymy jego liczbę mnogą, to ta spółgłoska zostaje podwojona:

    en kam – kammar – kammarna (grzebień)

  3. W grupie tej występują już rzeczowniki zarówno rodzaju en, jak i ett. Liczbę mnogą nieokreśloną tworzymy dodając końcówkę -er lub -r, a formę określoną dodając końcówkę –na. Dla ułatwienia podzielmy również tę grupę na kilka mniejszych:

    a) rzeczowniki pochodzenia obcego, posiadające akcent na ostatniej sylabie:

    en kostym – kostymer – kostymerna (garnitur)

    b) rzeczowniki jednosylabowe z przegłosem w liczbie mnogiej:

    en natt – nätter – nätterna (noc)

    c) rzeczowniki zakończone na –nad, -skap, -är, -het, -else, -ion:

    en kunskap – kunskaper – kunskaperna (umiejętność)

    d) wiele rzeczowników jednosylabowych:

    en tejp – tejper – tejperna (taśma)

    e) rzeczowniki pochodzenia obcego zakończone na nieakcentowane –el, -en, -er, -or, -us:

    en möbel – möbler – möblerna (mebel)

    Ważne! Rzeczowniki zakończone na nieakcentowane -el, -en, -er gubią -e w liczbie mnogiej, wypada także końcówka –us.

    f) rzeczowniki jednosylabowe zakończone na samogłoskę otrzymują w liczbie mnogiej końcówkę -r:

    en sko – skor – skorna (but)

    g) rzeczowniki rodzaju ett pochodzenia obcego:

    ett bageri – bagerier – bagerierna (piekarnia)

    h) rzeczowniki pochodzenia obcego zakończone na -eum, -ium:

    ett museum – museer, museerna (muzeum)

    Ważne! W liczbie mnogiej wypada końcówka –um.

  4. W tej grupie znajdziemy rzeczowniki rodzaju ett, zakończone na samogłoskę. Liczbę mnogą nieokreśloną utworzymy poprzez dodanie -n, a formę określoną poprzez dodanie –a:

    ett knä – knän – knäna (kolano)
    ett yrke – yrken – yrkena (zawód)

    a) w grupie tej znajdziemy rzeczowniki rodzaju ett zakończone na –nde, – ende:

    ett påstående – påståenden – påståendena (twierdzenie)

    b) w grupie tej wyjątek stanowią rzeczowniki oko i ucho:

    ett öga – ögon– ögonen (oko)
    ett öra – öron – öronen (ucho)

  5. W ostatniej grupie liczba mnoga nieokreślona jest taka sama jak liczba pojedyncza nieokreślona. W tej grupie znajdziemy:

    a) rzeczowniki rodzaju ett zakończone na spółgłoskę:

    ett hus – hus (dom)

    Formę określoną stworzymy w tym wypadku przez dodanie końcówki – en:

    ett hus – hus – husen

    b) rzeczowniki rodzaju en zakończone na -are:

    en bagare – bagare (piekarz)

    Formę określoną tworzymy dodając końcówkę -na po wcześniejszym usunięciu końcowego -e:

    en bagare – bagare – bagarna

    c) rzeczowniki rodzaju en zakończone na -er (oznaczające zawody lub narodowości):

    en tekniker – tekniker (technik)

    Formę określoną znów uzyskamy poprzez dodanie –na:

    en tekniker – tekniker – teknikerna

    d) rzeczowniki rodzaju en zakończone na –nde, -ende:

    en studerande – studerande (student)

    Forma określona to końcówka –na:

    en studerande – studerande – studerandena

    Ważne! Do tej grupy należy kilka rzeczowników jednosylabowych rodzaju en, w których w liczbie mnogiej zmienia się samogłoska:

    en man – män – männen (mężczyzna)

    Joanna Kozik

Leave a Reply