Rodzajniki w języku norweskim
Dzisiaj wracamy do gramatyki i skupimy się na bardzo ważnej części jaką są rodzajniki w języku norweskim.
Rodzajnik odgrywa ważną rolę w norweskiej gramatyce, gdyż to on wpływa na określoność, liczbę mnogą oraz przymiotnik w języku norweskim. Wpływa on również na poprawne rozumienie i konstrukcję zdań. W języku norweskim wyróżniamy trzy rodzajniki w formie nieokreślonej:
- rodzaj męski – EN
- rodzaj żeński – EI
Rodzaju żeńskiego (ei) możemy używać wymiennie z rodzajem męskim. Zazwyczaj rodzaj żeński jest częściej wykorzystywany w języku mówionym niż w piśmie.
- rodzaj nijaki – ET
Rodzajniki w języku norweskim w formie określonej są tylko dwa.
- dla rodzaju męskiego oraz żeńskiego – DEN
- dla rodzaju nijakiego – DET
Zwróć uwagę co dzieje się z rzeczownikiem, gdy przyjmuje formę określoną:
- en bil – den bilen
- ei bok – den boka
- et hus – det huset
EN oraz ET przechodzi na koniec słówka, natomiast EI zamienia nam się w A, co oznacza, że rzeczowniki przybierają formę określoną.
A co z liczbą mnogą?
Język norweski posiada tylko jedną formę liczby mnogiej określonej: DE, która jest używana do wszystkich rodzajów. Przykłady:
- de bilene – te samochody
- de bøkene – te książki
- de husene – te domy
W tym wypadku wszystkie rzeczowniki w formie określonej liczby mnogiej kończą się na – ENE.
Rodzajniki w języku norweskim mają wpływ na odmianę przymiotników, ponieważ to od nich zależy forma przymiotnika.
- en stor bil – duży samochód
- ei stor bok – duża książka
- et stort hus – duży dom
- den store bilen – ten duży samochód
Więcej o przymiotniku znajdziesz w naszym wcześniejszym poście: odmiana przymiotnika w norweskim.
Struktura rzeczownika może dostarczać nam wskazówek dotyczących jego gramatycznego rodzaju.
Rodzaj męski możemy poznać po:
- zakończeniach takich jak: –ELSE, –HET, –ANSE, –DOM, –ATOR, –TØR, –NING, –SJON, –ISME, –NAD, –IST, np. en fattigdom – bieda, en undervisning – nauczanie, en diskusjon – dyskusja
- zawód lub narodowość zakończone na -ER, np. en lærer – nauczyciel, en amerikaner – Amerykanin
Natomiast jeśli chodzi o rodzaj żeński to są to:
- rzeczowniki pochodzenia czasownikowego zakończone na –ING, np. ei lesing – czytanie
- rzeczowniki zakończone na –INNE, –ERSKE, np. ei venninne – przyjaciółka
Rodzaj nijaki możemy poznać poprzez:
- końcówki takie jak: –ERI, –DØMME, np. et bakeri – piekarnia