Szwedzkie liczebniki porządkowe
Första, andra, tredje… Szwedzkie liczebniki porządkowe to element języka, który siłą rzeczy przyda się nam w bardzo wielu sytuacjach. Dzisiaj więc się na nich skupimy!
Szwedzkie liczebniki porządkowe od 1 do 20 – lista:
| ett | första | pierwszy |
| två | andra | drugi |
| tre | tredje | trzeci |
| fyra | fjärde | czwarty |
| fem | femte | piąty |
| sex | sjätte | szósty |
| sju | sjunde | siódmy |
| åtta | åttonde | ósmy |
| nio | nionde | dziewiąty |
| tio | tionde | dziesiąty |
| elva | elfte | jedenasty |
| tolv | tolfte | dwunasty |
| tretton | trettonde | trzynasty |
| fjorton | fjortonde | czternasty |
| femton | femtonde | piętnasty |
| sexton | sextonde | szesnasty |
| sjutton | sjuttonde | siedemnasty |
| arton | artonde | osiemnasty |
| nitton | nittonde | dziewiętnasty |
| tjugo | tjugonde | dwudziesty |
Zazwyczaj formę porządkową tworzymy więc poprzez dodanie końcówki -nde do liczebnika (sju – sjunde, sjutton – sjuttonde itp.). Warto jednak zwrócić uwagę na kilka nieregularnych form, zwłaszcza sześć pierwszych liczebników: första, andra, tredje, fjärde, femte, sjätte – ich po prostu musimy się nauczyć. Nieco inne końcówki dodajemy też w formach elfte i tolfte.
Liczebniki powyżej dwudziestu
Jeśli chodzi o większe liczebniki, zasada jest stosunkowo prosta. Najpierw podajemy dziesiątki, setki, tysiące itp. w podstawowej formie, a jedynie ostatnia cyfra danego liczebnika jest odmieniona jako liczebnik porządkowy:
tjugoförsta – dwudziesty pierwszy
tjugofemte – dwudziesty piąty
trettioförsta – trzydziesty pierwszy
tvåhundraåttiosjätte – dwieście osiemdziesiąty pierwszy
tvåtusenfjärde – dwa tysiące czwarty itp.
Liczebniki porządkowe utworzone od dziesiątek również kończą się na -nde:
trettionde – trzydziesty
fyrtionde – czterdziesty
femtionde – pięćdziesiąty itp.
Podobnie setny to hundrade, a tysięczny – tusende.
Liczebniki porządkowe są bardzo często używane przy podawaniu dat, na przykład:
- den första maj – pierwszy maja
- den andra juni – drugi czerwca
- den tredje oktober – trzeci października
- den tjugoförsta december – dwudziesty pierwszy grudnia
Przykładowe zdania:
Jag fyller år den femte mars.
Mam urodziny piątego marca.
Vi träffades den tolfte juli.
Spotkaliśmy się dwunastego lipca.
Den första januari är en helgdag.
Pierwszy stycznia jest dniem świątecznym.
Inne przykłady:
Jag bor på tredje våningen.
Mieszkam na trzecim piętrze.
Hon kom på andra plats.
Zajęła drugie miejsce.
Det här är den femte gången jag besöker Sverige.
To piąty raz, kiedy odwiedzam Szwecję.
Jag läser det det första kapitlet.
Czytam pierwszy rozdział.
Liczebniki porządkowe zapisuje się też często skrótowo, za pomocą dwukropka:
första – 1:a
andra – 2:a
tredje – 3:e
fjärde – 4:e itp.