Tryb rozkazujący w języku fińskim
Jak tworzyć tryb rozkazujący w języku fińskim? Dowiesz się z dzisiejszego wpisu!
Tryb rozkazujący (imperatiivi) pojawia się między innymi w takich sytuacjach:
- Istu! – Usiądź!
- Kuuntele! – Słuchaj!
- Tulkaa sisään! – Wejdźcie do środka!
- Älä puhu! – Nie mów!
W języku fińskim najczęściej spotykamy formy dla 2. osoby liczby pojedynczej („ty”) oraz 2. osoby liczby mnogiej („wy”).
1. Imperatyw w 2. osobie liczby pojedynczej
To najprostsza forma trybu rozkazującego.
Aby ją utworzyć, należy usunąć końcówkę bezokolicznika i otrzymać temat czasownika.
Verbityyppi 1
Końcówka bezokolicznika: -a/-ä
| Bezokolicznik | Znaczenie | Imperatyw |
|---|---|---|
| puhua | mówić | puhu! |
| lukea | czytać | lue! |
| kirjoittaa | pisać | kirjoita! |
| odottaa | czekać | odota! |
Jak tworzymy?
Usuwamy końcowe -a/-ä.
- puhua → puhu!
- lukea → lue!
- odottaa → odota!
Verbityyppi 2
Końcówka: -da/-dä
| Bezokolicznik | Imperatyw |
|---|---|
| syödä | syö! |
| juoda | juo! |
| saada | saa! |
| jäädä | jää! |
Jak tworzymy?
Usuwamy końcówkę -da/-dä.
Verbityyppi 3
Końcówki:
- -la/-lä
- -na/-nä
- -ra/-rä
- -sta/-stä
| Bezokolicznik | Imperatyw |
|---|---|
| tulla | tule! |
| mennä | mene! |
| pestä | pese! |
| purra | pure! |
Jak tworzymy?
Usuwamy końcówkę i dodajemy -e.
- tulla → tule!
- mennä → mene!
- pestä → pese!
Verbityyppi 4
Końcówka: -ta/-tä
| Bezokolicznik | Imperatyw |
|---|---|
| haluta | halua! |
| tavata | tapaa! |
| herätä | herää! |
Jak tworzymy?
Usuwamy -ta/-tä, a następnie dodajemy długą samogłoskę.
- haluta → halua!
- tavata → tapaa!
- herätä → herää!
Verbityyppi 5
Końcówka: -ita/-itä
| Bezokolicznik | Imperatyw |
|---|---|
| tarvita | tarvitse! |
| häiritä | häiritse! |
| valita | valitse! |
Jak tworzymy?
Usuwamy -ta/-tä, a następnie dodajemy -se.
- tarvita → tarvitse!
- valita → valitse!
Verbityyppi 6
Końcówka: -eta/-etä
| Bezokolicznik | Imperatyw |
|---|---|
| vanheta | vanhene! |
| paeta | pakene! |
| lämmetä | lämpene! |
Jak tworzymy?
Usuwamy końcówkę -ta/-tä i dodajemy -ne.
- paeta → pakene!
- vanheta → vanhene!
2. Imperatyw w 2. osobie liczby mnogiej
Gdy zwracamy się do kilku osób, używamy końcówki -kaa/-kää.
Jest to odpowiednik polskiego „zróbcie”, „przyjdźcie”, „czytajcie”.
Verbityyppi 1
Dodajemy -kaa/-kää do tematu czasownika.
| Bezokolicznik | Imperatyw |
|---|---|
| puhua | puhukaa! |
| lukea | lukekaa! |
| kirjoittaa | kirjoittakaa! |
| odottaa | odottakaa! |
Verbityyppi 2
| Bezokolicznik | Imperatyw |
|---|---|
| syödä | syökää! |
| juoda | juokaa! |
| saada | saakaa! |
| jäädä | jääkää! |
Verbityyppi 3
| Bezokolicznik | Imperatyw |
|---|---|
| tulla | tulkaa! |
| mennä | menkää! |
| pestä | peskää! |
| purra | purkaa! |
W typie 3 wykorzystujemy temat liczby mnogiej znany również z innych form odmiany.
Verbityyppi 4
| Bezokolicznik | Imperatyw |
|---|---|
| haluta | halutkaa! |
| tavata | tavatkaa! |
| herätä | herätkää! |
Verbityyppi 5
| Bezokolicznik | Imperatyw |
|---|---|
| tarvita | tarvitkaa! |
| valita | valitkaa! |
| häiritä | häiritkää! |
Verbityyppi 6
| Bezokolicznik | Imperatyw |
|---|---|
| paeta | paetkaa! |
| vanheta | vanhetkaa! |
| lämmetä | lämmetkää! |