Podstawowe informacje o języku norweskim

Od czego zacząć naukę norweskiego? Skąd brać materiały do samodzielnej nauki? Z jakich stron korzystać? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć.

Mini-kompendium wiedzy na temat języka norweskiego

Od czego zacząć naukę norweskiego? Skąd brać materiały do samodzielnej nauki? Z jakich stron korzystać? Na te i inne pytania staramy się odpowiedzieć w tym właśnie wpisie. Każda z polecanych przez nas stron jest podlinkowana, wystarczy, że klikniecie w nazwę i zostaniecie automatycznie przeniesieni do danej strony. Zapraszamy do lektury!

Krótko na temat języka norweskiego

Przed rozpoczęciem nauki nowego języka, warto poznać kilka podstawowych informacji na jego temat. Język norweski zaliczany jest do grupy języków germańskich. Współczesny norweski nie posiada ujednoliconego standardu wymowy (wszystkie dialekty są równorzędne). Jeśli chodzi o norweski pisany to istnieją dwa oficjalne standardy: bokmål (dosł. „język książkowy”) oraz nynorsk (dosł. „nowonorweski”). Który więc wariant wybrać? Bokmål jest bardziej popularny i to właśnie tej odmiany obcokrajowcy uczą się najczęściej. W 2020 roku około 88,1% uczniów szkół podstawowych w Norwegii wybrało jako standard nauki bokmål. Pozostali uczniowie, czyli zaledwie 11,9% wybrało standard nynorsk.

Udział pisanych standardów na terenie Norwegii.

Alfabet

Na samym początku nauki norweskiego warto zacząć od nauczenia się alfabetu i jego wymowy. Alfabet jest systemem, w którym każda litera odsyła do innego dźwięku. Choć w norweskim alfabecie prawie wszystkie litery są takie same jak w polskim (oprócz charakterystycznych æ, ø, å), to wymowa jest zupełnie inna. Norweski alfabet posiada 29 liter – zaczyna się od A, a kończy na Å.

Zachęcamy do zapoznania się z poniższymi filmikami o wymowie liter w norweskim.

Zaimki osobowe

Następnym krokiem w nauce języka jest poznanie zaimków osobowych w formie mianownika. Zaimek osobowy pełni funkcję podmiotu w zdaniu (odpowiada na pytanie kto? co?) i wskazuje osoby oraz przedmioty bez dokładnego ich nazywania.

Uwaga! Zaimek han (on) oraz hun (ona) odnosi się tylko do ludzi. Zaimek den oraz det tłumaczymy jako „ono, to” i jest stosowany tylko w odniesieniu do przedmiotów, zwierząt, zjawisk, itd. W zależności od gramatycznego rodzaju rzeczownika używamy den dla rodzaju en/ei oraz det dla rodzaju et – ale co to są rodzajniki?

Rodzajniki

W języku norweskim tak jak i w polskim występują 3 rodzaje: męski, żeński i nijaki. Dodatkowo w norweskim każdy rzeczownik ma swój rodzajnik. Rodzajniki zapisujemy przed rzeczownikami.

Uwaga! Rodzajników trzeba się uczyć razem z nowo poznanymi słówkami, ponieważ rodzaje w norweskim i polskim często nie są tożsame np. wyraz dom w języku polskim ma rodzaj męski, ale w norweskim nijaki (et hus).

Wymowa

Bez zwątpienia na początku nauki norweskiego największą trudność w wymowie sprawiają trzy ostatnie litery alfabetu, czyli æ, ø, å.

æ – wymawiamy jak długie „a”, otwieramy szeroko usta
ø – jest to dźwięk pomiędzy polskim „y” a „e”, usta układamy w tzw. dzióbek
å – wymawiamy jak polskie „o”

Poniżej krótka ściąga z wymowy:

kj, ky i ki wymawiamy jako ś
sj, skj, ski, sky i skøy = sz
h przed v oraz j będzie zawsze nieme
g przed j także jest nieme

Wymową zajmujemy się także w ramach naszego cyklu norweska środa z Sylwią na instagramie, na który was serdecznie zapraszamy! 🙂

Odmiana czasownika

Czasowniki w języku norweskim mają dwie podstawowe formy: bezokolicznik oraz formę osobową. Wszystkie bezokoliczniki poprzedzamy literą å, np.: å leve – żyć, å snakke – rozmawiać, å spise – jeść. W formie osobowej usuwamy å, a do czasownika dodajemy końcówkę –r (lever, snakker, spiser) – w ten sposób tworzymy formę czasu teraźniejszego.

Norweskie czasowniki nie odmieniają się przez osoby.

Jeg snakker. – Ja rozmawiam.
Du snakker. – Ty rozmawiasz.
Han snakker. – On rozmawia.
Hun snakker. – Ona rozmawia.
Vi snakker. – My rozmawiamy.
Dere snakker. – Wy rozmawiacie.
De snakker. – Oni/One rozmawiają.

Uwaga! Niektóre czasowniki mają nieregularną odmianę np. å være – er (być), å si – sier (mówić). Nazywamy je czasownikami mocnymi i trzeba się ich nauczyć na pamięć.

Jeśli chodzi o czasowniki regularne tzw. słabe, to są one podzielone według sposobu odmiany na 4 grupy.

1 grupa: presens –r, preteritum –te, perfektum –t.
2 grupa: presens –r, preteritum –et, perfektum –et.
3 grupa: presens –r, preteritum –de, perfektum –d.
4 grupa: presens –r, preteritum –dde, perfektum –dd.

Przydatne strony do nauki norweskiego
  • Klar Tale Strona informacyjna z ciekawymi artykułami, które są pisane prostym językiem. Można znaleźć tu wiadomości krajowe, zagraniczne, artykuły tematyczne, kulturowe i sportowe.
  • Nocna Sowa Materiały do nauki języka, ćwiczenia, artykuły.
  • Trolltunga Blog, na którym znajdziecie materiały dotyczące norweskiej gramatyki, języka a także wskazówki odnośnie samej nauki.
  • Loecsen Interaktywna strona z norweskim słownictwem i podstawowymi zwrotami, które można odsłuchać.
  • I oczywiście… Mester blog!

Zapraszamy również na naszą grupę na Facebooku oraz na nasz fanpage, gdzie umieszczamy dodatkowe treści do nauki norweskiego.

Słowniki

O tym, co nietypowe i wyjątkowe w języku norweskim (jak np. śmieszne słowa, homonimy, wymowa czy fałszywi przyjaciele) mówiliśmy także na youtube. Zapraszamy na krótki seans.

Leave a Reply