wrzesień 2020

Cześć! Tym razem zajmiemy się częstotliwością, czyli jak wyrazić, że coś dzieje się raz dziennie, dwa razy w miesiącu czy trzy razy w ciągu roku etc. 1) Pierwszym krokiem będzie określenie jak często (a dokładniej ile razy) dana czynność się odbywa. Kluczowym będzie słowo „gang” (no. „raz”) oraz „ganger” (no. „razy”). I tak np. en gang – raz to ganger – dwa razy tre ganger – trzy razy 2) Dalej określamy czas, w jakim dana czynność ma miejsce używając przyimka „i” oraz formy określonej rzeczownika: i døgnet – na dobę/w ciągu doby i uka/uken – w tygodniu i måneden – w miesiącu i kvartalet – na kwartał i året – w roku i timen – w ciągu godziny Uwaga! Są dwa wyjątki: om dagen – w ciągu dnia om natta/natten – w ciągu nocy Kilka przykładów: Jeg pusser tennene to ganger om dagen. Myję zęby dwa razy dziennie. Vi møtes en gang i måneden. Spotykamy się raz w miesiącu. Bytt tannbørste fire ganger i året. Zmieniaj szczoteczkę cztery razy w roku. A jak powiedziecie, że coś dzieje się regularnie co jakiś czas, np. co dwie godziny, co trzy dni? 1) Najpierw dodajemy „hver” (dla rzeczowników rodzaju męskiego „en” i żeńskiego

SYNONIMY Znajomość synonimów może okazać się przydatna, szczególnie podczas dłuższych wypowiedzi. Sprawiają one, że nasze słownictwo jest bardziej rozbudowane i nie jesteśmy narażeni na ciągłe powtórzenia. Poniżej można zapoznać się z przykładami wyrażeń o tym samym znaczeniu. at sætte pris på – doceniać/cenić at værdsætte – doceniać/cenić Jeg sætter pris på/værdsætter din hjælp. Doceniam twoją pomoc. at kunne lide – lubić at holde af – lubić Hun kan lide/holder af popmusik. Ona lubi muzykę pop. at behøve – potrzebować at have brug for – potrzebować/mieć potrzebę Jeg behøver/har brug for en ordbog. Potrzebuję słownika. at vænne sig til – przyzwyczaić się at blive vant til – przyzwyczaić się Vi vænner os til/bliver vant til at se dem sammen. Przyzwyczajamy się do widoku ich razem. at påstå – twierdzić at hævde – twierdzić Jeg påstår/hævder ikke, at jeg er perfekt. Nie twierdzę, że jestem ideałem. at være på mode – być w modzie at være oppe i tiden – być na czasie Blondt er på mode/er oppe i tiden nu. Blond jest teraz w modzie/na czasie. hvert andet øjeblik – co chwilę i tide og utide – co chwilę/ciagle Min mor ringer hvert andet øjeblik/i tide og utide og spørger, hvordan

Synonimy Przychodzimy do Was dzisiaj z porcją synonimów. To ważne, aby poszerzać i wzbogacać słownictwo tak, aby nasze wypowiedzi były coraz bardziej urozmaicone. A więc, do dzieła! 1. Över min döda kropp! – Po moim trupie! 2. Aldrig i livet! – Nigdy w życiu! 1. enkel – łatwy, prosty 2. lätt – łatwy, lekki Przykład: Det är inte enkelt/ lätt att tala franska. Nie jest łatwo mówić po francusku. 1. att kasta bort pengar – trwonić/ marnować pieniądze 2. att slösa pengar – trwonić/ marnować pieniądze Przykład: Man borde inte kasta bort pengar/slösa pengar Nie powinno się marnować pieniędzy. 1. Jag tycker – uważam, sądzę 2. Jag anser – uważam, sądzę Przykład: Jag tycker/anser att fotboll är kul. Uważam, że piłka nożna jest super. 1. måste – musieć 2. att vara tvungen – być zmuszonym Przykład: Jag måste/ är tvungen att stiga upp tidigt idag. Muszę dziś wstwać wcześnie. 1. att påstå – twierdzić 2. att hävda – twierdzić Przykład: Alle forskare påstår/ hävdar att klimatet förändras mycket snabbt just nu. Wszyscy naukowcy twierdzą, że klimat obecnie zmienia się bardzo szybko. 1. att gilla – lubić 2. att tycka om – lubić Przykład: Jag gillar/tycker om att baka. Lubię piec.

SYNONIMY Dobrą metodą nauki jest uczenie się synonimów, wówczas to poszerzamy swój zasób słownictwa i możemy użyć drugiej opcji/wersji zapasowej (nazwij to jak chcesz), jeśli zapomnimy danego słowa lub wyrażenia. Dlatego też właśnie opracowałam dla was dziesięć par wyrazów będących norweskimi synonimami. Mam nadzieję, że wam się przydadzą! alene – samemu på egen hånd – na własną rękę Przykład: Han handlet alene / på egen hånd. Działał na własną rękę. Aldri i livet! Nigdy w życiu! Over mitt lik! Po moim trupie! Det er greit. / Det er i orden. W porządku. Det er ikke enkelt. Nie jest łatwo/prosto Det er ikke bare bare. To nie takie łatwe/proste. Przykład: Det er ikke enkelt / bare bare å være alenemor. Nie tak łatwo być samotną matką. Det er å kaste bort penger. To jest marnowanie/trwonienie pieniędzy. Det er penger rett ut av vinduet. To jest wyrzucanie pieniędzy (przez okno). Jeg synes – Uważam Etter min mening – Moim zdaniem Przykład: Jeg synes at religion er en privatsak. Uważam, że religia to sprawa osobista. Etter min mening er religion en privatsak. Moim zdaniem religia to sprawa osobista. å like godt – bardzo lubić å være glad i – bardzo lubić, uwielbiać Przykład:

Tak samo jak dla Norwegów i Szwedów, dla Duńczyków bardzo ważna jest ekologia. Zobaczmy, co kryje się pod tym pojęciem w Danii. Ekologiczna żywność W Danii istnieje bardzo długa tradycja produkcji żywności ekologicznej. Artykuły pochodzące z takiej produkcji oznaczone są charakterystycznym logo. Ich wysoka jakość jest gwarantowana przez restrykcyjne wytyczne oraz liczne kontrole. Również żywności importowana z zagranicy musi spełniać określone normy, aby mogła być nazwana ekologiczną. Przywiązanie do produktów ekologicznych jest w Danii częścią kultury. Duńczycy mają na uwadze nie tylko lepszy smak i jakość takiego jedzenia, ale dzięki temu przyczyniają się również do ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt hodowlanych. Energia odnawialna Duńczycy są pionierami w energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych – historia tych technologii sięga już lat 70. Podróżując po Danii nie da się nie zauważyć ogromnych turbin wiatrowych, które możemy spotkać w każdym zakątku kraju – wkomponowane w spokojny wiejski krajobraz, ale też w ogromnych skupiskach na morzu, tworzące spektakularne farmy wiatrowe. Rozwój technologiczny sprawił, że turbiny są coraz nowocześniejsze i wydajniejsze, a energia wiatrowa ma ogromne znaczenie w gospodarce kraju. Około 10 lat temu tylko 1/5 energii pochodziła z wiatru, dziś mówi się o 80-90%, a w wyjątkowo wietrzne dni wyprodukowana energia przekracza nawet dzienne podstawowe

Jeśli mielibyście powiedzieć, co kojarzy wam się ze Szwecją, na pewno wskazalibyście na ekologiczne podejście do życia. Szwedzi kochają naturę i prawie każdy z nich marzy o tym, aby mieć małą chatkę (szw. en stuga) w spokojnym, oddalonym od zgiełku miasta miejscu, gdzie na łonie natury mogliby się zrelaksować. 🙂 Segregacja śmieci Troska o środowisko jest nieodłącznym elementem ich codzienności. Szwedzi uchodzą za mistrzów świata w segregowaniu śmieci. Nic dziwnego zatem, że w Szwecji tylko 3% odpadów trafia na wysypiska, a reszta jest ponownie wykorzystywana – to mówi samo za siebie. Ponadto opakowania produktów są bardzo jasno opisane, więc nikt nie ma wątpliwości, do jakiego kontenera dane opakowanie powinno trafić. Warto wspomnieć, że w Szwecji za wrzucenie śmieci do nieodpowiedniego kontenera grozi mandat. Jeśli macie ochotę dowiedzieć się więcej o segregacji śmieci w Szwecji, o tym jak to wygląda w praktyce, to zachęcam was do odwiedzenia strony: https://www.sopor.nu/ Energia wiatrowa Szwecja słynie także z wykorzystywania siły wiatru (szw. en vindkraft) do produkcji energii elektrycznej. Obecnie przyjmuje się, że około 12 do 15 % energii elektrycznej w Szwecji pochodzi z elektrowni wiatrowych. Więcej informacji o energii wiatrowej w Szwecji znajdziecie na stronie: https://svenskvindenergi.org/vindkraft A na koniec krótka lista z najważniejszymi słówkami

O tym, że dbanie o ekologię i środowisko to niezwykle ważny dla Norwegów temat, wie już chyba każdy. Obcowanie z przyrodą i życie w zgodzie z naturą to norweski sposób na smutki i troski. Nie od dzisiaj zresztą znane jest powiedzenie Ut på tur aldri sur, czyli Na świeżym powietrzu/na wycieczce nigdy nie będziesz niezadowolony/w złym humorze. Dzisiaj w skrótowej formie przekażę wam ciekawe eko-rozwiązania prosto z Norwegii: Norwegowie jako jedno z nielicznych państw na świecie odzyskuje około 70 procent odpadów z recyklingu, dlatego dużą wagę przykłada się do odpowiedniej segregacji śmieci. Większość energii Norwegowie pozyskują ze źródeł odnawialnych, tj. elektrownie wodne i farmy wiatrowe. Ponadto magazynują oni energię na wypadek kryzysu energetycznego i mogą pochwalić się jednymi z największych zapasów energii w Europie. Słyszeliście o panteflasker? W cenę każdej butelki (także tych plastikowych) wchodzi kaucja, którą można odzyskać wrzucając puste butelki do specjalnych automatów (panteautomater). Pamiętajcie jednak, aby nie zrywać z nich etykiety, gdyż to umieszczony na nich kod nalicza wam kaucję. Duża część zanieczyszczeń pochodzi ze spalin, które Norwegowie ograniczają kupując samochody elektryczne i hybrydowe. Nie muszą obawiać się również o punkty ładowania, gdyż w całej Norwegii jest ich naprawdę sporo. Pewnie obił wam się o uszy temat