sierpień 2020

Cześć! Dzisiaj czas na przyimki czasu: i, om, på, tym razem w wersji duńskiej. Zacznijmy od przyimka i. Używamy go: gdy mowa o porach, tygodniach, miesiącach, latach (w przeszłości, teraźniejszości i przyszłości): i weekenden – w weekend i aften – wieczorem i år – w tym roku i dag – dzisiaj i morgen – jutro i går – wczoraj i maj 2005 – w maju 2005 gdy chcemy wyrazić długość trwania danej czynności: Jeg har boet i Polen i 5 år. – Mieszkam w Polsce od 5 lat. z dniami tygodnia (w czasie przeszłym) i końcówką „s” w znaczeniu miniony/ostatni: Jeg lærte dansk i fredags. – Uczyłem się duńskiego w ostatni piątek. Przyimka om używamy, gdy: mówimy o przyszłości: om tre uger – za trzy tygodnie mówimy jak często coś robimy, rzeczownik jest wtedy w formie określonej: Jeg spiller tennis tre gange om ugen. – Gram w tenisa trzy razy w tygodniu. mówimy o czynności powtarzającej się, rzeczownik jest wtedy w formie określonej: Jeg spiller tennis om mandagen. – Gram w tenisa w poniedziałki. Wyjątek: i weekenden (w weekendy). Przyimka på używamy, gdy: mówimy o dniach tygodnia: Jeg flytter på torsdag. – Przeprowadzam się w czwartek. określamy długość trwania danego okresu: en

Cześć! W tym tygodniu zajmiemy się tematem przyimków czasu. Jest to ważny temat, który często sprawia problemy, także na pewno warto poświęcić mu kilka chwil 🙂 1. Zacznijmy od przyimka i. Używamy go: – z nazwami miesięcy – z dniami tygodnia, ale tylko w zdaniach w czasie przeszłym, dzień tygodnia razem z przyimkiem i oraz końcówką s oznacza miniony/ostatni na przykład: I fredags var jag på bio. W ostatni/ miniony piątek byłam w kinie. – ze słówkami oznaczającymi pory dnia i nocy (zarówno do przeszłości, jak i przyszłości) i går kväll – wczoraj wieczorem i morgon bitti – jutro rano – z porami roku (również zarówno do przeszłości, jak i przyszłości) i somras – ostatniego lata i vår – na wiosnę (przy wyrażaniu przyszłości z nazwami pór roku możemy też użyć przyimka till, rzeczownik jest wtedy w formie określonej – till våren) – z nazwami świąt (do przeszłości i przyszłości) i julas – w ostatnie Boże Narodzenie i jul – w najbliższe Boże Narodzenie – gdy chcemy wyrazić, ile dana czynność trwa Jag har läst svenska i tio år. – Uczę się szwedzkiego 10 lat. Uwaga! Gdy chcemy wyrazić jak długo dana czynność nie miała miejsca, używamy przyimka på! Jag

Cześć! Tym razem po lupę weźmiemy norweskie przyimki czasu (tidspreposisjoner), a konkretnie trzy z nich: i, om oraz på, gdyż potrafią one często się mylić. Mam nadzieję, że znajdziecie odrobinę czasu, aby pouczyć się o czasie w języku norweskim. No to do dzieła! 1) Na pierwszy ogień pójdzie norweski przyimek i. Otóż używamy go gdy: mowa o tygodniach, miesiącach, konkretnym roku oraz o uroczystościach: i neste uke – w następnym tygodniu i jula/julen – w święta Bożego Narodzenia chcemy określić przez jaki okres czasu dana czynność trwała/trwa/trwać będzie, czyli występuje on we wszystkich czasach. Odpowiada on polskiemu przyimkowi przez. Do tego przyimka dodajemy zazwyczaj porę dnia lub roku w formie nieokreślonej, jak np. w wyrażeniach: Jeg har bodd i Norge i ti år. Mieszkam w Norwegii (przez) dziesięć lat. Uwaga! Jeśli chcemy określić przez jaki okres czasu dana czynność nie miała miejsca, używamy przyimka på oraz czasu perfektum: Jeg har ikke sett dem på lenge. Dawno ich nie widziałam. określamy aktualną/obecną porę dnia lub roku. Należy jednak pamiętać o tym, że występują one zawsze w formie nieokreślonej, jak np. w wyrażeniach: Hva gjør du i kveld? Co robisz dzisiaj wieczorem? 2) Kolejnym przyimkiem, któremu przyjrzymy się bliżej jest om. Spotkamy

Cześć! Tym razem przedstawimy Wam różne wyrażenia i idiomy z duńskim czasownikiem at snakke, co oznacza mówić / rozmawiać oraz at tale, który również oznacza mówić. Oba czasowniki można bardzo często stosować wymiennie, co widać również w poniższych wyrażeniach. at snakke / tale noget igennem – porozmawiać o czymś, przedyskutować coś at snakke / tale over sig – wygadać się, wyjawić coś, czego się nie powinno at snakke / tale udenom – zmieniać temat, unikać odpowiedzi at snakke / tale sort – mówić bez sensu, bredzić at snakke / tale frem og tilbage – dyskutować o czymś w kółko, bez osiągnięcia porozumienia at snakke / tale nogen fra noget – zniechęcić, odwieść kogoś od czegoś at snakke / tale om vind og vejr – rozmawiać o czymś błahym, banalnym at snakke / tale som et vandfald – mówić dużo i szybko, nawijać at snakke / tale (for) højt om – mówić głośno o czymś kontrowersyjnym lub obraźliwym at snakke / tale færdig – skończyć mówić, co ma się do powiedzenia at snakke / tale forbi hinanden – nie móc się z kimś porozumieć, błędnie rozumieć się z rozmówcą snakkes / tales ved – zwrot kończący rozmowę, odpowiednik „do usłyszenia”, „pogadamy

W tym tygodniu w roli głównej występuje czasownik att tala, czyli mówić. Mamy dla Was krótką listę z idiomami i wyrażeniami zwierającymi ten czasownik 🙂 Znacie je wszystkie? 1. att tala öppet om något – mówić o czymś otwarcie 2. när man talar om trollen… – o wilku mowa (dosł. o trollu) 3. att tala ur skägget – mówić prosto z mostu (może też oznaczać mówić jasno, wyraźnie) 4. att tala allvar med någon – poważnie z kimś porozmawiać 5. att tala för varan – rekomendować coś 6. att tala är silver men att tiga är guld – mowa jest srebrem, a milczenie złotem 7. något talar för sig själv(t) – coś mówi samo za siebie 8. som att tala till en vägg – mówić jak do ściany 9. att tala ut – mówić szczerze, otwarcie 10. att tala flytande engelska – mówić płynnym angielskim 11. att tala till punkt – powiedzieć do końca, skończyć mówić 12. att tala klarspråk – wyrażać się jasno, przejrzyście

Na tapet weźmiemy tym razem czasownik å snakke, czyli mówić. Opracowaliśmy dla was zestawienie idiomów i wyrażeń z tym czasownikiem w roli głównej. Znacie inne zwroty, które można by dodać do tej listy? Napiszcie swoje propozycje w komentarzu! å snakke (rett) fra leveren – mówić prosto z mostu (dosł. z wątroby) å snakke rent ut av posen – mówić prosto z mostu å snakke ut – mówić otwarcie, co ma się na myśli å snakke rundt – nie mówić wprost å snakke noen til fornuft – przemówić komuś do rozumu å snakke under fire øyne – rozmawiać w cztery oczy å snakke i ett kjør – mówić bez przerwy, paplać å snakke som en foss – mówić jak nakręcony/a, nawijać å snakke i munnen på noen – przekrzykiwać się å snakke (noen) etter munnen – mówić to, co druga osoba chce usłyszeć å snakke tull – mówić głupoty å snakke gebrokkent engelsk – mówić łamanym angielskim Sylwia Nowak

Mads ukończył szkołę teatralną, jednak swoją karierę rozpoczynał jako tancerz, aby po latach spróbować swoich sił również w aktorstwie. Zaczynał od ról w rodzimych duńskich produkcjach, jednak z czasem udało mu się wystąpić u boku światowych gwiazd w takich produkcjach, jak: Król Artur (2004) Casino Royale (2006) Starcie Tytanów (2010) Trzej Muszkieterowie (2011) Hannibal (2013-2015) Doktor Strange (2016) Łotr 1. Gwiezdne wojny – historie (2016) Arktyka (2018) Polar (2019) Duńskie filmy z Madsem, które warto obejrzeć: Jabłka Adama – Adams æbler (2005) Czarna komedia, w której Mads gra pastora Ivana. Gości on u siebie trójkę skazańców w ramach resocjalizacji, w tym neonazistę Adama, który okazuje się godnym przeciwnikiem dla optymistycznego gospodarza. Kochanek królowej – En Kongelig Affaere (2012) Film kostiumowy, oparty na prawdziwej historii z duńskiego dworu. Mads wciela się w postać wpływowego polityka Johanna Friedricha Struensee, który ma romans z duńską królową Karoliną Matyldą Hanowerską, żoną króla Chrystiana VII. Polowanie – Jagten (2012) Dramat obyczajowy, w którym Mads wciela się w rolę Lucasa, nauczyciela z prowincji. Omyłkowo staje się on celem lokalnej ludności, która postanawia go ukarać za coś, czego nie zrobił. Mikkelsen zdobył tą rolą Złotą Palmę w Cannes w kategorii najlepszy aktor. Lubicie Madsa? A może widzieliście

W naszym cyklu, w którym prezentujemy znane postacie, przyszedł czas na wielką aktorkę Gretę Garbo. Właściwie nazywała się Greta Lovisa Gustafsson i urodziła się 18 września 1905 roku w Sztokholmie. Była aktorką zarówno filmową, jak i teatralną. Zagrała w ponad 20 filmach, w większości produkcji hollywoodzkiej. Zadebiutowała w 1926 roku w dramacie ”Słowik hiszpański”, jednakże to jej trzeci film ”Symfonia zmysłów” stał się przełomem w jej karierze i uczynił z niej międzynarodową gwiazdę. Inne ważne filmy w jej dorobku to kreacje w takich filmach jak ”Anna Karenina”, ”Dama Kameliowa” czy ”Władczyni Miłości”. Nie tylko jej kariera, ale również życie prywatne wzbudzało ogromne zainteresowanie. Była postrzegana jako osoba tajemnicza i niedostępna. Unikała prasy, nie chciała udzielać wywiadów, nie uczestniczyła także w bankietach i premierach. Słynęła z oszczędnego trybu życia, nie wydawała pieniędzy na ubrania czy biżuterię, nigdy też nie zapraszała gości. Po zakończeniu kariery również unikała rozgłosu, prowadziła raczej samotny tryb życia. Uwielbiała sport, świetnie pływała, a także grała w tenisa. Kolekcjonowała także działa sztuki i antyki. Greta Garbo uznawana jest za jedną z najwybitniejszych aktorek wszech czasów oraz za jedną z legend i ikon ”Złotej Ery Hollywood”. Była trzykrotnie nominowana do nagrody Akademii Filmowej w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa. Ostatecznie

Tym razem postanowiliśmy przedstawić sylwetki znanych i lubianych z Norwegii. Wybór padł na braci Ylvis – norweskich komików. Czy istnieje szansa, że ktoś z was jeszcze o nich nie słyszał? Jeśli tak, to koniecznie przeczytajcie dzisiejszy wpis! Dedykowany jest on również tym, którzy chcieliby dowiedzieć się o tym szalonym duecie nieco więcej. Bracia Ylvis to Vegard i Bård Ylvisåker (tak, ich nazwa pochodzi od nazwiska chłopaków), którzy sławę zyskali dzięki utworowi oraz nakręconemu do niego teledyskowi „The Fox” z 2013 roku. Nie wiem czy wiecie, ale na dzień dzisiejszy (04.08.2020 r.) liczba odsłon teledysku na YouTube dobija do miliarda wyświetleń! Bracia debiutowali jako grupa kabaretowa z przedstawieniem „Ylvis – en kabaret”, po czym kontynuowali swoje wystąpienia i nagrywali coraz to zabawniejsze utwory. Od 2000 roku występują w programach radiowych i telewizyjnych, jak np. „Ylvis møter veggen”, „Hvem kan slå Ylvis”, „Norges herligste” czy „Stories from Norway”, wywołując salwy śmiechu wśród publiczności. Od 2011-2016 roku byli gospodarzami programu „I kveld med YLVIS”. Przełom w ich karierze nastąpił, gdy wszyscy próbowali odpowiedzieć na pytanie: „Co mówi lis?” będące częścią refrenu piosenki „The Fox” autorstwa braci Ylvis. Utwór ten miał promować trzeci sezon programu „I kveld med YLVIS”. Nieco ponad miesiąc po publikacji

Cześć! Oto duńskie nazwy na różne wakacyjne cele turystyczne:   Kraje: Bulgarien – Bułgaria Danmark – Dania Egypten – Egipt Frankrig – Francja Grækenland – Grecja Island – Islandia Italien – Włochy Kroatien – Chorwacja Norge – Norwegia Portugal – Portugalia Spanien – Hiszpania Sverige – Szwecja Tyrkiet – Turcja Tyskland – Niemcy   Morza i oceany: Adriaterhavet – Morze Adriatyckie Atlanterhavet – Ocean Atlantycki Det Indiske Ocean – Ocean Indyjski Dødehavet – Morze Martwe Middelhavet – Morze Śródziemne Nordsøen (Vesterhavet) – Morze Północne Sortehavet – Morze Czarne Stillehavet – Ocean Spokojny Østersøen – Morze Bałtyckie   Góry: Alperne – Alpy Andesbjergene – Andy Himalaya – Himalaje Karpaterne – Karpaty Kaukasus – Kaukaz Miejsca w Polsce: Beskiderne – Beskidy Hela-halvøen – Półwysep Helski Karpaterne – Karpaty Masurien – Mazury Masuriske Søer – Jeziora Mazurskie Sudeterne – Sudety Tatrabjergene – Tatry Magdalena Misiurka

Hej! Sezon urlopowy w pełni, to dobra okazja, aby wybrać się w podróż i przypomnieć sobie najważniejsze nazwy geograficzne. Zapraszamy! Nazwy mórz Medelhavet – Morze Śródziemne Adriatiska havet – Morze Adriatyckie Svarta havet – Morze Czarne Röda havet – Morze Czerwone Egeiska havet – Morze Egejskie Döda havet – Morze Martwe Östersjön – Morze Bałtyckie Nazwy oceanów Atlanten (Atlantiska havet, Atlantiska oceanen) – Ocean Atlantycki Stilla havet (Stilla oceanen, Stora oceanen, Pacifiska oceanen, Pacifiken) – Ocean Spokojny Indiska oceanen – Ocean Indyjski Norra ishavet (Arktiska havet, Arktiska oceanen) – Ocean Arktyczny Antarktiska oceanen (Södra oceanen, Södra ishavet, Sydpolshavet) – Ocean Południowy (Ocean Antarktyczny) Nazwy gór Alperna – Alpy Himalaya – Himalaje Anderna – Andy Tatrabergen – Tatry Olympos – Olimp Masurien – Mazury Masuriska sjöarna – Jeziora Mazurskie Gdy znamy już potrzebne słówka nie pozostaje nam nic innego jak wybrać się w fantastyczną podróż. Udanych wojaży!