Blog

Hej! Czas na kolejną środę z językiem norweskim. Stęskniliście się? Ja bardzo! Tym razem zajmiemy się słowami, które na pozór wyglądają podobnie, lecz niestety oznaczają coś innego. Trzeba na nie uważać, gdyż potrafią spłatać niemałego figla. Mam dla was pięć par, które ilustrują wyżej wspomniany problem. To co? Jedziemy! W języku polskim używamy tylko jednego słowa na opisanie obsługi/usługi i serwisu jako zastawy. Cóż, po norwesku jest nieco inaczej. Nie dość, że oba słowa różnią się w zapisie, to i wymawia się je zupełnie inaczej. Jak? Posłuchajcie tutaj: en service: https://pl.forvo.com/search/service/no/et servise: https://pl.forvo.com/search/servise/no/ Przykłady: Takk for god service! Dziękuję za dobrą obsługę! Jeg har arvet et nydelig kaffeservise. Dostałam w spadku piękny serwis kawowy. Kolejna para jest wam pewnie znana, gdyż z tymi słowami spotykamy się na co dzień. Centrum jako budynek, miejsce nazwiemy słowem et senter, natomiast centrum w rozumieniu: centralny punkt, środek określimy mianem et sentrum. Jak wymawia się oba słowa?et senter: https://pl.forvo.com/search/senter/no/et sentrum: https://pl.forvo.com/search/sentrum/no/ Przykłady: Posnania er det største kjøpesenteret i Poznań.Posnania jest największym centrum handlowym w Poznaniu. Jeg bor i sentrum av Oslo. Mieszkam w centrum Oslo. Czas na prawdziwy szok! Zakładam, że niejednokrotnie słyszeliście słowa, w których jedna samogłoska potrafi zaważyć na znaczeniu. Tak dzieje

W tym tygodniu rozpoczynamy sezon wakacyjno-urlopowy. Przed nami lista najpotrzebniejszych letnich słówek. Pogoda sprzyja nauce na kocyku w ogrodzie, na balkonie czy na plaży, więc do dzieła! Chwila nauki, a potem relaks, relaks i jeszcze raz relaks. Udanego urlopu (mam nadzieję, że ze szwedzkim)! 🙂

Nie wiem jak wy, ale ja myślami jestem już na urlopie, co zresztą zauważyć można na dzisiejszych grafikach. Lato to dla mnie najpiękniejsza pora roku, również ze względu na sommerferie, czyli wakacje letnie. Co prawda będą one nieco inne w tym roku, ale nadal kojarzą mi się z błogim odpoczynkiem i ładowaniem wewnętrznych akumulatorów. Czy wiecie jednak w jakim kontekście, poza porami roku, można użyć słowa (en) sommer w języku norweskim? Otóż Norwegowie liczą upływający czas nie w wiosnach, a w somre, czyli w latach właśnie. I nie chodzi tu bynajmniej o lata kalendarzowe. Dlatego też zdanie: Ma 17 wiosen. przetłumaczymy na norweski następująco: Han/Hun er 17 somre. Ponadto słowa tego użyjemy, kiedy chcemy wyrazić, że ktoś przeżywa właśnie okres rozkwitu w swoim życiu, stąd wyrażenie: stå midt i livets sommer. Podsyłam też pioseneczkę, żeby lepiej wszystko weszło do głowy.https://www.youtube.com/watch?v=n-fzSp4UNs8 Jak sami widzicie, ja już nie mogę doczekać się lata. Z tej właśnie okazji opracowałam dla was kilka słów, które kojarzą mi się z tym wspaniałym czasem w roku. Słówka, które znajdziecie poniżej przyczepcie na lodówkę i czytajcie je codziennie, a to, że wejdą wam one do głów niczym słowa ulubionej piosenki – gwarantowane. A wy jak będziecie wypoczywać w

Folk, mennesker, a może personer?Niby wiadomo, że chodzi właśnie o ludzi, ale kiedy należy użyć tych poszczególnych wyrazów? Pędzimy z pomocą! Folk używamy najczęściej jako samodzielnego wyrazu, określającego pewną masowość, anonimową grupę, stanowiącą często też przeciwieństwo do nas samych: Folk bliver så aggressive (ikke mig).Jeg kan ikke lide, når folk har lange private telefonsamtaler i toget. Może to być także określenie pewnej grupy etnicznej: Det jødiske folk Zwróć uwagę też na to, że określenia mennesker czy personer nie używamy by określić czyjąś narodowość. W tym przypadku powiemy wyłącznie: danskere, nigdy danske personer/danske mennesker. Mennesker używamy najczęściej w towarzystwie innych słów, dlatego rzadko występuje samodzielnie, np.: Der er altid så mange mennesker med toget om morgenen.Det fleste mennesker kan lide kaffe. Samodzielny wyraz mennesker rozumie się jako rozróżnienie człowieka jak wytwór biologiczny od innych gatunków/wytworów (zwierząt, maszyn czy Boga): Mennesker kan tale, det kan dyr ikke. Personer jest zatem określeniem osób w kontekście statystycznym czy w ramach informacji oficjalnych/technicznych. Często też dlatego występuje wraz z liczebnikami: En taxa til 6 personer.Gennemsnitligt antal personer pr. bil: 1,7. Martyna Kaczmarska

Zastanawialiście się kiedyś czy i ewentualnie jaka jest różnica między tymi trzema określeniami? Jeśli tak, to przybywam dzisiaj z pomocą i mam nadzieję, że uda mi się rozwiać Wasze wątpliwości. Folk (ang. people) określa ludzi jako grupę. Słowo to występuje w liczbie pojedynczej i możemy do niego dodać słowo mycket. Det var mycket folk på gatan.Na ulicy było dużo ludzi. Jag förstår inte hur folk kan bete sig på sä sätt.Nie rozumiem, jak ludzie mogą zachowywać się w ten sposób. Ważne! Słowa folk używamy także w odniesieniu do narodu, grup narodowościowych, etnicznych albo jako lud. Människor to liczba mnoga rzeczownika en människa – oznaczającego człowieka. Jest to określenie odnoszące się do ludzi jako do gatunku. Alla människor behöver mat och vatten.Wszyscy ludzie potrzebują jedzenia i wody. Det bor 10 miljoner människor i Sverige. W Szwecji mieszka 10 milionów ludzi. Możemy także użyć słowa människa, mając na myśli jakąś konkretną, specjalną osobę. Den människan kommer aldrig i tid!Ten człowiek nigdy nie przybywa na czas! Ponieważ słowo människor występuję w liczbie mnogiej i koncentruje się na jednostkach, jeśli chcemy powiedzieć wielu ludzi użyjemy słówka många i powiemy många människor. Personer – w liczbie pojedynczej en person (osoba). Określenie to odnosi się do

Ludzie – jedno słowo, miliony znaczeń (wyszło nieco poetycko). Pewnie wiecie już, że w języku norweskim istnieją aż trzy słowa, które nas określają i są to: folk, mennesker oraz personer. Jaka jest między nimi różnica? Na to pytanie postaram się odpowiedzieć poniżej. Folk (ang. people) Jest to luźne określenie, używane, gdy generalizujemy, mówimy ogólnie o grupie ludzi. Występuje ono w formie nieokreślonej liczby pojedynczej Jeg bryr meg ikke om hva folk sier. Nie obchodzi mnie, co mówią ludzie. Nie dodajemy liczb do tego słowa, jednak możemy użyć mange/mye, czyli dużo/wiele. Det var mye/mange folk på festen.Na imprezie było dużo ludzi. Uwaga! Słowo folk może oznaczać również grupa etniczna/narodowościowa, lud. Samene er et folk med eget språk og egen kultur. Samowie to grupa etnicza, mająca własny język i własną kulturę. Mennesker To neutralne określenie opisujące ludzi jako gatunek ludzki. Ważnym jest również, aby zapamiętać, że jeśli to określenie pojawia się w towarzystwie liczby, to dotyczy większej liczby osób (powyżej 100 000). Mennesker har 32 tenner. Ludzie (jako gatunek) mają 32 zęby (dot. dorosłych, wliczając również zęby mądrości). Det bor 694 657 mennesker i Oslo. W Oslo mieszka 694 657 ludzi. Źródło: https://www.ssb.no/kommunefakta/oslo Personer To określenie dotyczy ludzi jako jednostek, osobowości, pojedynczych

Dzień Matki w Danii jest świętem ruchomym, ponieważ przypada zawsze w drugą sobotę maja, w tym roku obchodzono je 10. maja. Pierwszy Dzień Matki był obchodzony 12. Maja 1929 w Kopenhadze podczas wystawy kompozycji kwiatowych. Dzień ten został zainicjowany przez Christiana Svenningsena, który zainspirował się tym pomysłem podczas pobytu w USA. Dzisiaj jest to oczywiście świetna okazja by podziękować swojej mamie i docenić jej trud. Najbardziej popularnym prezentem w tym dniu jest bez wątpienia bukiet kwiatów, dlatego też w całym kraju kwiaciarnie otwarte są przez cały dzień. Coraz bardziej popularne okazuje się być poczta kwiatowa, szczególnie w przypadku tych, którzy nie mogą odwiedzić swoich matek. Innymi dość popularnymi prezentami są spersonalizowane plakaty czy po prostu czekoladki. Martyna Kaczmarska

Podobnie jak w Polsce Dzień Matki jest w Szwecji bardzo ważnym świętem. Jest to dzień, w którym dzieci zasypują swoje mamy prezentami, kupują piękne kwiaty i kartki z życzeniami. Te nieco starsze dzieci często pieką także smakowite ciasta i torty. W Szwecji pierwszy raz dzień matki świętowano w 1919 z inicjatywy Cecilii Bååth-Holmberg. Warto pamiętać, że Dzień Matki jest w Szwecji ruchomym świętem. Przypada zawsze w ostatnią niedzielę maja. Szwedzi świętować będą w najbliższą niedzielę 31 maja. Z okazji dnia matki mamy dla Was kilka słówek związanych z tym wyjątkowym świętem: en moder/en mor – matkaen mamma – mamaatt uppfostra – wychowywaćatt älska – kochaćatt stödja – wspieraćatt trösta – pocieszaćatt krama – przytulaćatt kyssa – całowaćen barndom – dzieciństwoen uppfostran – wychowanieatt vara som en mor för någon – być komuś ( dla kogoś) matkąatt fira – świętowaćett kort – kartkaen blomma – kwiat

Wczoraj świętowaliśmy w Polsce Dzień Matki. Zarówno dla nas, jak i Norwegów, to święto jest niezwykle ważne. To czas, w którym możemy okazać naszym mamom, jak wiele dla nas znaczą oraz podziękować za trud włożony w nasze wychowanie. Chciałabym opowiedzieć wam nieco o tym, jak to święto obchodzone jest w krainie fiordów. Tradycja ta, jak zresztą większość, przywędrowała do Norwegii ze Stanów Zjednoczonych i na stałe wpisała się w kalendarz dzięki kampanii zorganizowanej przez dwie norweskie aktywistki – Dorotheę Schjoldager oraz Karen Patou. Norwegowie pierwszy raz obchodzili Dzień Matki w Bergen 09 lutego 1919 roku. Musicie wiedzieć, że w Norwegii Dzień Matki jest świętem ruchomym i przypada na drugą niedzielę lutego, czyli w tym roku 09 lutego 2020 roku, a w przyszłym 14 lutego 2021 roku (w Walentynki!). Tego właśnie dnia dzieci obdarowują mamy kwiatami, laurkami oraz słodkościami lub przygotowują dla mam śniadanie do łóżka. Mam dla was również kilka słów/wyrażeń związanych z tym wyjątkowym świętem: en morsdag – Dzień Matki ei mor – matka ei adoptivmor – matka adoptycja ei stemor – macocha ei svigermor – teściowa et morsinstinkt – instynkt macierzyński ei mamma – mama ei alenemamma – samotna matka ei dagmamma – opiekunka en mammadalt – maminsynek

Nic tak nie wzbogaci naszej wypowiedzi jak rozbudowane zdanie. Co prawda w języku duńskim trudno doszukać się zdań wielokrotnie złożonych, to jednak warto postarać się o zdanie nieco dłuższe niż te ograniczające się do podmiotu i orzeczenie. Dlatego dzisiaj skupimy się na trzech spójnikach: ani…, ani…, albo…, albo…, zarówno…, jak i…. Spójnik „ani…, ani…” użyjemy łącząc zaprzeczone zdania. W języku duńskim wyrazimy to za pomocą „hverken…eller…”, co możemy zrozumieć jako „ikke … og heller ikke…”. Chcąc wyrazić możliwą wymienność albo wzajemne wyłączanie się zdań użyjemy spójnika „albo…, albo…”, czyli po duński „enten…eller…”. Gdy natomiast chcemy przyrównać przedstawione w nich sytuacje, wówczas łączymy zdania lub równorzędne składniki zdań za pomocą „både…og…”, co na w języku polskim będzie oznaczało „zarówno…, jak i…”. Za pomocą tych spójników możemy połączyć praktycznie wszystkie części zdania: Martyna Kaczmarska

Tym razem przyjrzymy się trzem bardzo często używanym konstrukcjom – zarówno…, jak i, ani…, ani, oraz albo…, albo. Mamy nadzieję, że nie będą już one dłużej tajemnicą i że się z nimi zaprzyjaźnicie 🙂 1. Konstrukcja både…och – zarówno…, jak i. Jag gillar både norska och svenska. – Lubię zarówno norweski, jak i szwedzki.Han bodde både i Sverige och i Polen. – Mieszkał zarówno w Szwecji, jak i w Polsce. Ważne! To samo znaczenie, a więc zarówno…, jak i ma także konstrukcja såväl…som. 2. Konstrukcja varken…eller – ani…, ani Jag gillar varken dig eller henne. – Nie lubię ani Ciebie, ani jej.Han talar varken svenska eller norska. – Nie mówi ani po szwedzku, ani po norwesku. Ważne! Używając tej konstrukcji nie stosujemy już przeczenia inte! Zamiast konstrukcji varken…eller można też użyć vare sig…eller. Musimy wtedy jednak dodać w zdaniu przeczenie! Jag gillar inte vare sig dig eller henne.Han talar inte vare sig svenska eller norska. 3. Konstrukcja antingen…eller – albo…, albo Jag ska antingen gå på bio eller stanna hemma. – Albo pójdę do kina, albo zostanę w domu.Jag ska antingen plugga vidare eller åka till Sverige. Albo będę się dalej uczyć, albo pojadę do Szwecji. Joanna Kozik

Cześć i czołem! Tym razem na warsztat weźmiemy trzy konstrukcje, które z pewnością ułatwią wam komunikację w języku norweskim i wzbogacą wasz język. Często występują one również na egzaminach tj. norskprøve lub Bergenstest, więc warto je znać, aby otrzymać kilka dodatkowych punktów. Pierwszą z nich jest både…og, które przetłumaczyć można jako zarówno…, jak i. Tego wyrażenia użyjemy rzecz jasna, gdy mowa o co najmniej dwóch rzeczach. Jeg snakker både norsk og svensk. Mówię po norwesku i po szwedzku.Man kan ikke få både i pose og sekk (dosł. nie można dostać do torebki i do worka). Nie można mieć wszystkiego. Uwaga! Nie tłumacz słowa både jako oba, obie. Od tego są begge, begge to lub begge deler, o czym pisaliśmy tutaj: https://www.mester.pl/jezyk-norweski-begge-to-czy-begge-deler/ Kolejną ciekawą konstrukcją jest verken…eller, co oznacza ani…,ani. Jeg er verken for eller imot. Nie jestem ani za, ani przeciw.Verken fugl eller fisk (dosł. Ani ptak, ani ryba)! Ni pies, ni wydra! Uwaga! W powyższej konstrukcji nie występuje przeczenie ikke. I ostatnią konstrukcją służącą do przedstawienia dwóch alternatyw jest enten…eller, czyli albo…,albo. Enten går det, eller så går det ikke. Uda się, albo się nie uda.Enten ja eller nei. Tak lub nie. Albo weźmiecie się do nauki, albo nie

Dzisiaj sięgamy do samego początku i przyglądamy się formie określonej rzeczownika w liczbie pojedynczej. Zagadnienie niełatwe, ponieważ zupełnie nieznane w języku polskim, ale jakże niezbędne w duńskim! Tworzenie jej nie powinno jednak stanowić problemu, a poniższe reguły na pewno Wam to ułatwią. Formę określoną w liczbie pojedynczej tworzymy poprzez dodanie rodzajnika rzeczownika -en bądź -et do końca wyrazu: en lejlighed – lejlighedenet hus – huset Warto jednak zwrócić uwagę na rzeczowniki, które kończą się na samogłoskę nieakcentowaną -e. W tym przypadku rzeczowniki przyjmą końcówkę –n bądź -t: en kage – kagenet vidne – vidnet Wyjątkiem są jednak rzeczowniki jednosylabowe kończące się na -e oraz wielosylabowe kończące się na -e albo -er, które akcentowane są na ostatniej sylabie. Wówczas przyjmują one pełną końcówkę -en lub -et: en café – cafeenet resumé – resumeet Sporą grupę stanowią rzeczowniki, kończące się na -el, -en oraz -er, które przy tworzeniu formy określonej tracą -e, a niektóre także podwójne -d czy -m: en cykel – cyklenet eksempel – eksempletet middel – midlet Od tej zasady znajdziemy jednak sporo wyjątków jak na przykład w słowie kuchnia czy siostra: en søster – søsterenet køkken – køkkenet Wyróżnić należy także tę grupę rzeczowników, które podwajają swoje spółgłoski. Warto

Kontynuujemy naszą przygodę z formą określoną rzeczownika. W tym tygodniu czeka nas liczba mnoga. Zanim dodamy końcówkę formy określonej musimy utworzyć liczbę mnogą danego rzeczownika. Biorąc pod uwagę końcówki liczby mnogiej rzeczowniki dzielą się w szwedzkim na pięć grup. W grupie pierwszej znajdziemy rzeczowniki rodzaju en (dwusylabowe albo dłuższe) zakończone na nieakcentowane -a. Liczbę mnogą nieokreśloną tworzymy przez dodanie końcówki -or: en skola – skolor (szkoła) en gata – gator (ulica) Formę określoną otrzymamy po dodaniu do formy liczby mnogiej końcówki -na: skolor – skolorna gata – gatorna Wyjątki! W grupie tej znajduje się kilka rzeczowników, które nie są zakończone na -a. Są to na przykład: en våg – vågor – vågorna (fala) en ros – rosor – rosorna ( róża) W drugiej grupie również znajdziemy rzeczowniki rodzaju en. Liczbę mnogą nieokreśloną utworzymy, dodając końcówkę -ar, a liczbę mnogą określoną poprzez dodanie końcówki –na. Tę grupę można podzielić na kilka mniejszych, aby było łatwiej zapamiętać. 🙂 a) rzeczowniki dwusylabowe kończące się na nieakcentowane -e, -el, -en, -on, -er. Po dodaniu końcówki liczby mnogiej wypada samogłoska -e, bądź z końcówki -on samogłoska -o: en pojke – pojkar – pojkarna (chłopiec) en syster – systrar – systrarna (siostra) b) rzeczowniki zakończone na

Hej! W zeszłym tygodniu poruszyliśmy jeden z gramatycznych tematów i postanowiliśmy dalej iść tym tropem. Padło na formę określoną liczby pojedynczej. Dla wielu z was jej tworzenie stanowi nie lada wyzwanie, więc ruszamy na pomoc. Liczba pojedyncza 1) Sprawa jest bardzo prosta, jeśli rzeczownik jest rodzaju męskiego, dodajemy do niego końcówkę –en, żeńskiego -ei i nijakiego -et, jak na przykładach poniżej: en far – farenei mor – moraet barn – barnet 2) Jeżeli jednak dany rzeczownik kończy się na -e, to w rodzaju męskim i nijakim dopisujemy jedynie brakującą literę, a w rodzaju żeńskim zamieniamy -e na -a: en kaffe – kaffenei kvinne – kvinnaet teppe – teppet Uwaga! Należy jednak pamiętać, że dopisujemy końcówki, jak w punkcie pierwszym, jeśli mamy do czynienia z -e akcentowanym: en idé – ideenet kne – kneet 3) Jeżeli nasze słowo kończy się na samogłoskę i -m, to podwajamy -m dodając końcówkę: en drøm – drømmenet medlem – medlemmet 4) Z kolei jeśli rzeczownik kończy się na -ium lub -um, to odejmujemy od niego -um przed dodaniem końcówki: et jubileum – jubileetet studium – studiet Nie taki diabeł straszny, prawda?Sylwia Nowak